Tìm kiếm
Đang tải khung tìm kiếm
Kết quả 1 đến 1 của 1

    THẠC SĨ Vận dụng phương pháp hoạt động nhóm để dạy học thơ hai - cư trong chương trình ngữ văn 10 nâng cao ở THPT

    D
    dream dream Đang Ngoại tuyến (18495 tài liệu)
    .:: Cộng Tác Viên ::.
  1. Gửi tài liệu
  2. Bình luận
  3. Chia sẻ
  4. Thông tin
  5. Công cụ
  6. Vận dụng phương pháp hoạt động nhóm để dạy học thơ hai - cư trong chương trình ngữ văn 10 nâng cao ở THPT

    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    ii
    LỜI CẢM ƠN
    Để luận văn hoàn thành và được phép bảo vệ, tôi đã nhận được sự quan
    tâm, giúp đỡ của nhiều cá nhân và đơn vị. Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng biết
    ơn chân thành, sâu sắc đến:
    - Giảng viên hướng dẫn GS.TS Nguyễn Thanh Hùng - người đã dành
    nhiều thời gian quý báu để hướng dẫn, góp ý, chia sẻ giúp tôi có định hướng
    đúng trong suốt thời gian thực hiện luận văn.
    - Thầy, cô phản biện - những người đã góp ý chân thành, thẳng thắn để
    tôi hoàn thiện luận văn hơn.
    - Các thầy cô giảng dạy lớp Lí luận và phương pháp dạy học Văn - Tiếng
    Việt K21 - đã giúp tôi có nền tảng kiến thức để thực hiện luận văn.
    - Trường trung học phổ thông Chuyên - Tuyên Quang đã giúp đỡ và tạo
    điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình khảo sát, thực nghiệm.
    - Sau cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến những người thân luôn động viên,
    khuyến khích và tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp chúng tôi hoàn thành luận văn
    Thái Nguyên, ngày tháng năm 2015
    Tác giả luận văn



    Bế Lan Dung

    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    iii
    MỤC LỤC
    LỜI CAM ĐOAN . i
    LỜI CẢM ƠN . ii
    MỤC LỤC iii
    DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv
    MỞ ĐẦU 1
    1. Lí do chọn đề tài 1
    2. Lịch sử vấn đề . 2
    3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 8
    4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . 8
    5. Phương pháp nghiên cứu . 8
    6. Đóng góp mới của luận văn . 9
    7. Cấu trúc luận văn . 10
    PHẦN NỘI DUNG . 11
    Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 11
    1.1. Cơ sở lí luận 11
    1.1.1. Khái quát về thơ hai-cư . 11
    1.1.2. Thơ hai-cư của nhà thơ Ma-su-ô Ba-sô và nhà thơ Yô-sa Bu-son 31
    1.2. Cơ sở thực tiễn 33
    1.2.1. Thơ hai-cư trong chương trình THPT và sách giáo khoa Việt Nam
    hiện nay . 33
    1.2.2. Thực trạng việc dạy học thơ hai-cư ở trường THPT . 35
    1.2.3. Hứng thú nhận thức thơ hai-cư của học sinh và khả năng dạy học
    thơ hai-cư của giáo viên ở trường THPT Chuyên - Tuyên Quang . 36
    Chương 2: ĐỊNH HƯỚNG HỌC SINH ĐỌC HIỂU THƠ HAI-CƯ TRONG
    SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN 10 CHƯƠNG TRÌNH NÂNG CAO BẰNG
    PHƯƠNG PHÁP HOẠT ĐỘNG NHÓM . 49
    2.1. Dạy học tác phẩm văn chương là quá trình định hướng cho HS cách
    thức đọc hiểu tác phẩm 49
    2.1.1. Khái quát về vấn đề đọc hiểu 49
    2.1.2. Hoạt động đọc hiểu văn chương là một quá trình nhận thức chủ
    động, tích cực và sáng tạo để chiếm lĩnh giá trị nhân sinh và giá trị
    nghệ thuật của tác phẩm 51
    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    iv
    2.1.3. Phương pháp đọc hiểu tác phẩm văn chương 52
    2.2. Định hướng học sinh cách thức đọc hiểu tác phẩm văn học nước ngoài . 56
    2.2.1. Đọc hiểu văn bản VHNN qua bản dịch (dịch nghĩa, dịch thơ)
    nhưng phải đảm bảo tinh thần, giá trị nguyên tác . 56
    2.2.2. Đọc hiểu văn bản VHNN đảm bảo đặc trưng văn hóa, hướng tới
    tính dân tộc và tính nhân loại 57
    2.2.3. Đọc hiểu VHNN theo đúng đặc trưng thể loại 57
    2.2.4. Đọc hiểu tác phẩm VHNN theo tinh thần tích hợp . 58
    2.3. Định hướng học sinh đọc hiểu thơ Hai-cư theo phương pháp hoạt động nhóm . 60
    2.3.1. Khái quát về phương pháp hoạt động nhóm . 60
    2.3.2. Định hướng đọc hiểu thơ hai-cư theo phương pháp hoạt động nhóm 66
    Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM . 72
    3.1. Mục đích thực nghiệm 72
    3.2. Đối tượng, thời gian và địa bàn thực nghiệm . 73
    3.2.1. Đối tượng thực nghiệm 73
    3.2.2. Thời gian thực nghiệm . 73
    3.2.3. Địa bàn thực nghiệm 73
    3.3. Thiết kế giáo án thực nghiệm . 73
    3.4. Dạy thực nghiệm và dạy đối chứng 89
    3.5. Đánh giá kết quả thực nghiệm 90
    3.5.1. Lập bảng so sánh đối chiếu kết quả dạy thực nghiệm theo đề tài và
    dạy đối chứng 90
    3.5.2. Thu thập kết quả kiểm tra đánh giá học sinh sau khi dạy thực nghiệm 91
    3.5.3. Đánh giá những ưu điểm và tồn tại sau khi thực nghiệm đề tài 93
    KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ . 96
    TÀI LIỆU THAM KHẢO 98
    PHỤ LỤC .
    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    iv
    DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

    GV : Giáo viên
    GS : Giáo sư
    HS : Học sinh
    PGS : Phó giáo sư
    SGK : Sách giáo khoa
    THPT : Trung học phổ thông
    TPVC : Tác phẩm văn chương
    TS : Tiến sĩ
    VHNN : Văn học nước ngoài


    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    1
    MỞ ĐẦU
    1. Lí do chọn đề tài
    Thơ hai-cư của Nhật Bản là một phần tài sản trong kho tàng văn hóa Á
    Đông vĩ đại và giàu sang. Ra đời từ khoảng thế kỉ XIII, đến thế kỷ XVII thì nó
    phát triển rực rỡ, lên đến đỉnh cao trở thành một nghệ thuật quan trọng của
    Nhật. Cho đến tận bây giờ, thơ hai-cư vẫn không hề lạc hậu mà còn được xem
    là một nghệ thuật rất hiện đại, là thứ thơ cổ điển có ảnh hưởng đáng kể đối với
    thơ ca hiện đại thế giới.
    Thơ hai-cư dung hợp và kết tinh nhiều giá trị trong những dòng văn hóa
    thấm sâu của phương Đông từ Ấn đến Nhật. Vì vậy ta thấy trong thể thơ có
    dạng nhỏ nhắn ít lời này tinh thần Phật giáo, hơi thở Thiền mà ta vẫn bắt gặp
    trong thơ văn Lý Trần của ta. Ngoài ra, hai-cư còn phảng phất hương sắc của
    nghệ thuật cắm hoa ikebana và không khí trà đạo chanoyu phát triển từ thế kỷ
    XIV với tinh thần căn bản là chân phương, hòa điệu và thanh tịnh. Hai-cư
    chừng như cũng giấu trong nó vẻ u huyền của kịch mặt nạ Nô.
    Hai-cư là thể thơ Thiền độc đáo, giàu tính trí tuệ và tinh thần nhân văn.
    Vì lẽ đó, thể thơ này đã được dịch ra nhiều thứ tiếng và trở nên gần gũi với bạn
    đọc khắp nơi trên thế giới. Ở Việt Nam, thơ hai-cư đã được đưa vào chương
    trình học lớp 10 THPT nhằm giúp học sinh có cái nhìn phong phú hơn về văn
    học Nhật nói riêng và văn học thế giới nói chung. Trong bộ sách giáo khoa lớp
    10 chương trình cơ bản, học sinh được đọc thêm sáu bài thơ hai-cư của nhà thơ
    Ma-su-ô Ba-sô. Còn trong bộ sách giáo khoa lớp 10 chương trình Nâng cao, học
    sinh được đọc hiểu 6 bài thơ hai-cư của hai tác giả tiêu biểu là Ma-su-ô Ba-sô và
    Yô-sa Bu-son. Đối với học sinh, đây là một thể thơ mới, lạ, không dễ cảm nhận.
    Mỗi bài thơ là một tình huống, một khung cảnh, một tâm trạng mà nếu ta không
    có những kiến thức cơ bản về thể thơ, về hoàn cảnh ra đời và điển tích làm nền
    cho bài thơ ấy ta không thể cảm nhận hết được cái hay, cái đẹp, sự vi diệu của
    tác phẩm. Hơn nữa, thời lượng dành cho việc đọc hiểu mảng thơ này không
    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    2
    nhiều. Ở chương trình nâng cao, chỉ trong hai tiết học, giáo viên phải định hướng
    làm sao để học sinh hiểu được giá trị của sáu bài thơ hai-cư nói riêng và từ đó
    cảm nhận được vẻ đẹp của thơ hai-cư nói chung. Đó quả là một việc làm khó
    khăn. Nếu giáo viên chỉ sử dụng phương pháp dạy học truyền thống là giảng cho
    học sinh hiểu từng bài thì trước hết, giáo viên sẽ gặp khó khăn trong việc phân
    bố thời gian để cung cấp kiến thức cho học sinh. Không những thế, phương pháp
    dạy như vậy cũng khó có thể giúp học sinh phát huy khả năng tìm tòi mở mang
    kiến thức và phát huy tính chủ động của bản thân trong việc chiếm lĩnh kiến thức
    bài học. Lựa chọn một phương pháp phù hợp để giúp học sinh tích cực tự học,
    chủ động chiếm lĩnh kiến thức bài học không phải là điều dễ dàng.
    Với những lí do như trên, tôi mạnh dạn đưa ra vấn đề nghiên cứu: "Vận
    dụng phương pháp hoạt động nhóm để dạy học thơ hai-cư trong chương trình
    Ngữ Văn 10 Nâng cao ở THPT".
    2. Lịch sử vấn đề
    2.1. Lịch sử nghiên cứu thơ hai-cư ở Việt Nam
    Nền văn học Nhật Bản nói chung, thơ hai-cư nói riêng từ lâu đã được
    nhiều dịch giả, giới nghiên cứu và bạn đọc trên thế giới quan tâm, trong đó có
    Việt Nam. Do nhu cầu tìm hiểu tinh hoa của nền văn học Nhật Bản đã phát sinh
    từ nhà trường và xã hội mà nó được đón nhận một cách nồng nhiệt.
    Thơ hai-cư đến với người Việt bước đầu là từ dịch thơ rồi đi đến khám
    phá nguyên lý thơ và sau cùng là sáng tác thơ theo thể hai-cư bằng tiếng Việt.
    Các nhà nghiên cứu đã nỗ lực không ngừng để đưa thơ hai-cư đến gần chúng ta
    hơn như các cuốn sách, giáo trình, chuyên luận, chuyên khảo của một số nhà
    nghiên cứu, dịch giả tiêu biểu như: Phan Nhật Chiêu, Lê Thiện Dũng, Đoàn Lê
    Giang, Lưu Đức Trung .Nhật Chiêu là người có đóng góp to lớn trong việc
    chuyển tải tâm hồn Nhật đến người Việt với nhiều công trình nghiên cứu về văn
    học văn hoá Nhật Bản như: Thơ ca Nhật Bản [7], Văn học Nhật Bản từ khởi
    thuỷ đến 1868 [8], Ba nghìn thế giới thơm [9], Nhật Bản trong chiếc gương
    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    3
    soi [10] Ngoài ra còn một số nhà nghiên cứu khác như: Lê Từ Hiển và Lưu
    Đức Trung với tác phẩm: Hai-cư - Hoa thời gian [17].
    Hai công trình đáng chú ý mang tính chuyên sâu về thơ hai-cư là hai
    cuốn sách Ba nghìn thế giới thơm [9] , Hai-cư - hoa thời gian [17] . Cuốn
    sách Ba nghìn thế giới thơm của Nhật Chiêu đã tập hợp gần như đầy đủ các
    bài báo, tạp chí mà ông đã từng viết và đăng tải liên quan đến thơ hai-cư và thơ
    Nhật Bản. Còn cuốn Hai-cư - Hoa thời gian của Lê Từ Hiển và Lưu Đức
    Trung thì cung cấp một số kiến thức cơ bản về thơ hai-cư (nguồn gốc, cảm thức
    thẩm mỹ, cấu trúc, thiên nhiên ) và một vài định hướng tiếp cận mang tính
    gợi ý (tích hợp - so sánh về mặt thể loại, tri thức cửa sổ văn hóa) cho việc tiếp
    cận thể loại thơ này trong chương trình THPT. Cuốn sách được chia làm ba
    phần với những nội dung chính: Vài định hướng tiếp cận thơ hai-cư trong
    chương trình THPT; Hương sắc hai-cư - những nẻo đường góp nhặt và Dạo
    bước vườn thơ. Có thể nói, hai cuốn sách là những tài liệu tham khảo hữu ích
    cho những ai yêu và muốn tìm hiểu về thể thơ độc đáo này.
    Và gần đây vào tháng 11 năm 2013, chúng ta còn thấy có bài viết Thơ
    hai-cư, một sáng tạo nhỏ nhắn mang tầm vóc lớn lao của GS.TS Nguyễn
    Thanh Hùng đăng trên Tạp chí Thơ của Hội nhà văn Việt Nam. Bài viết đã đi
    sâu nghiên cứu nguồn gốc ra đời và những đặc sắc của thơ hai-cư trong mối
    liên hệ chặt chẽ với văn hóa Thiền Nhật Bản. Bài viết còn tập trung nghiên cứu
    chiều sâu triết học của thơ hai-cư tương dung với tư tưởng và tư duy nhân loại.
    Đồng thời, tác giả cũng đặt vấn đề về cách đọc hiểu thơ hai-cư hiệu quả. Đó
    thực sự là một nghiên cứu mới mẻ và toàn diện về lí thuyết thơ hai-cư.
    Ngoài ra, còn có những bài báo đăng trên các tạp chí trong nước cũng
    nghiên cứu về thơ hai-cư trên nhiều khía cạnh như: “Phác thảo những nét
    tương đồng và dị biệt của ba thể thơ: Tuyệt cú, hai-cư và lục bát” trong cuốn
    Văn học so sánh, nghiên cứu và triển vọng [24], Nguyễn Thị Thanh Chung
    với So sánh chất Thiền trong thơ hai-cư Nhật Bản và thơ mang màu sắc
    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    4
    Thiền tông ở Việt Nam [11]; Hà Văn Lưỡng với Sự biểu hiện của cái “tĩnh”
    và “động” trong thơ Trần Nhân Tông và thơ Hai-cư của M.Ba-sô [21],
    Nguyễn Thị Thanh Xuân với Hai-cư - Lục bát, một vài ghi nhận [34] Nhìn
    chung, các bài báo đều thông qua so sánh đối chiếu một số thể thơ để hướng
    đến những khám phá mới trong quá trình tìm hiểu mối liên quan và ảnh hưởng
    của các nền văn học dân tộc trên thế giới trên nhiều bình diện. Đó là các bình
    diện: thi pháp lịch sử, hệ thống chủ đề - đề tài, ngôn ngữ, hệ thống hình tượng
    trung tâm, hệ thống quan niệm văn học, hệ thống thể loại, dịch thuật ; Và
    cũng qua đó để đi đến khẳng định những khám phá mới về thể thơ hai-cư, đặc
    biệt là về phương diện nghệ thuật như: tính ngắn gọn, kiệm lời, kết cấu bỏ lửng
    tạo khoảng trống . Trong bài Cấu trúc nghệ thuật thơ hai-cư [18], tác giả
    Nguyễn Tuấn Khanh cũng trình bày khái quát về nguồn gốc, đặc điểm thể loại
    và nhận xét về cấu trúc thơ hai-cư như sau: “Vì thơ hai-cư ngắn hơn tất cả các
    thể thơ khác nên nó phải tập trung tất cả năng lực của mình vào việc gợi cảm
    có khi còn hơn các thể loại khác rất nhiều . Hai-cư rất giống loại tranh thủy
    mặc mà người Nhật ưa chuộng” [tr62]. Ngoài ra, hàng loạt các bài viết như:
    Tìm hiểu thơ hai-cư Nhật Bản [5], Cảm nhận về thơ hai-cư [29], Thế giới
    trong thơ hai-cư [22], Một số đặc điểm của thơ hai-cư Nhận Bản [20], . cũng
    đã góp phần cung cấp thêm cho người đọc nhiều tri thức về thơ hai-cư.
    Cũng không thể không kể đến những đóng góp của một số nhà nghiên cứu
    đã dịch các tác phẩm, các công trình, cuốn sách về thơ hai-cư của các tác giả
    nước ngoài, giúp độc giả có thêm nhiều tài liệu quý để nghiên cứu tham khảo, bổ
    sung hiểu biết về thể thơ độc đáo này. Phan Nhật Chiêu và Lưu Đức Trung là hai
    tác giả có công đầu trong việc dịch những tác phẩm thơ hai-cư như: Ba-sô và thơ
    hai-cư [6] . bản dịch Hài cú nhập môn [36] , .
    Nhìn nhận một cách khách quan, có thể thấy lịch sử nghiên cứu thơ hai-
    cư ở Việt Nam đang dừng lại ở một mức độ khiêm tốn với lượng sách ít ỏi.
    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    5
    Những công trình nghiên cứu, viết sách, viết báo và dịch thuật của các tác giả
    kể trên đã cung cấp một cái nhìn tương đối toàn diện về thơ hai-cư trên cả hai
    phương diện nội dung và nghệ thuật. Nhưng cũng cho thấy những công trình
    nghiên cứu về việc phương pháp dạy học thơ hai-cư như thế nào trong nhà
    trường phổ thông quả thực còn rất thiếu. Điều này gây khó khăn rất lớn cho
    giáo viên THPT vì thiếu những định hướng tiếp nhận và phương pháp dạy học
    hiệu quả cho một nội dung vừa mới vừa khó như thơ hai-cư.
    2.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề giảng dạy thơ hai-cư ở Việt Nam
    Thơ hai-cư là một trong những thể loại văn học độc đáo của Nhật Bản, là
    “tâm hồn Nhật Bản” bởi nó thể hiện tính xuyên suốt truyền thống trong văn hóa
    Nhật. Từ những năm 50 của thế kỉ XX, thể thơ này đã vượt ra ngoài biên giới
    Nhật Bản và hiện nay đã trở thành một thể thơ quốc tế. Nhiều quốc gia trên thế
    giới đã đưa thơ hai-cư vào chương trình giảng dạy trong nhà trường (kể cả Mĩ
    và các nước Hồi giáo). Bởi thế, việc dạy và học thơ hai-cư hiện nay đang rất
    được quan tâm.
    Ở nước ta, dù nằm trong cùng vùng văn hóa với Nhật (văn hóa phương
    Đông), nhưng do những nguyên nhân chủ quan và khách quan khác nhau, việc
    giao lưu văn hóa với Nhật (nhất là về văn học) vẫn còn rất hạn chế. Phải đến
    những năm gần đây, trong xu thế hội nhập, mối quan hệ giao lưu này mới thật
    sự được chú ý. Theo đó, thơ hai-cư của Nhật mới bắt đầu được chúng ta biết
    đến và trong lần thay sách giáo khoa gần đây nhất (năm 2006) đã được chính
    thức đưa vào chương trình ở cấp Trung học phổ thông. Tuy nhiên, thơ hai-cư
    chỉ chiếm một tỉ lệ rất khiêm nhường (hai tiết cho SGK Ngữ Văn 10 chương
    trình nâng cao với sáu bài thơ của hai tác giả Ba-sô và Bu-son; một tiết cho
    SGK Ngữ văn 10 chương trình cơ bản. Và đến năm 2011, theo chương trình
    giảm tải kiến thức của Bộ GD&ĐT, tiết học chính khóa về thơ hai-cư ở chương
    trình cơ bản chuyển thành tiết đọc thêm) bởi nó thuộc phần những nội dung
    mới và khó, không chỉ đối với học sinh mà ngay cả đối với giáo viên. Chính vì
    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    6
    thế, đòi hỏi một sự nỗ lực, đầu tư khá lớn của giáo viên trong việc tìm kiếm
    những tài liệu định hướng về cách tiếp cận, phân tích, cắt nghĩa, bình giá thơ
    hai-cư đồng thời định hướng về cách dạy học đọc hiểu phần thơ hai-cư này.
    Hai-cư - Hoa thời gian [17], cuốn sách của Lê Từ Hiển (Giảng viên
    Khoa Ngữ văn - Trường Đại học Quy Nhơn) và PGS Lưu Đức Trung (Đại học
    Khoa học Xã hội và Nhân văn TP. Hồ Chí Minh) là một tài liệu cần thiết đối
    với cả GV và HS. Mục tiêu đầu tiên của cuốn sách là cung cấp một số kiến thức
    cơ bản về thơ hai-cư (nguồn gốc, cảm thức thẩm mỹ, cấu trúc, thiên nhiên )
    và một vài định hướng tiếp cận mang tính gợi ý (tích hợp - so sánh về mặt thể
    loại, tri thức cửa sổ văn hóa) cho việc tiếp cận thể loại thơ này trong chương
    trình trung học phổ thông. Bản thân mục tiêu này là đáng quý, bởi có một thực
    tế cho thấy tuy thơ hai-cư đã được đưa vào chương trình ngữ văn THPT và nằm
    trong phần “những nội dung mới và khó trong sách Ngữ văn 10” nhưng số đầu
    sách tham khảo mang tính quy phạm về thể loại thơ này, cho cả giáo viên, sinh
    viên sư phạm và học sinh rất ít. Lâu nay, những cuốn sách viết về thơ hai-cư như
    Nhật Bản trong chiếc gương soi [10], Tìm hiểu thơ hai-cư Nhật Bản [5], Cảm
    nhận về thơ hai-cư [29] . vẫn dừng ở mức độ giới thiệu hoặc thiên về cảm nhận
    thơ hai-cư trong dòng chảy chung văn học Nhật Bản. Bên cạnh đó, cũng có
    những tác phẩm thơ hai-cư đã được dịch, nhưng mức độ phổ biến hạn chế.
    Trên báo “Văn học và tuổi trẻ” (Số tháng 4/2009), tác giả Lưu Đức
    Trung tiếp tục đưa ra một số định hướng tiếp cận thơ hai-cư trong chương trình
    Ngữ Văn THPT theo bốn bước: Tích hợp văn hóa, tiếp cận văn bản, so sánh đối
    chiếu, vận dụng - thực hành.
    Một số ít luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục chuyên ngành Lí luận và
    Phương pháp dạy học Văn cũng đã chọn thơ hai-cư làm đề tài nghiên cứu như:
    Định hướng dạy học thơ hai-cư ở lớp 10 THPT từ góc nhìn văn hóa [1], Dạy
    học thơ hai-cư trong quan hệ so sánh với thơ Thiền Việt Nam [32], Dạy học
    thơ hai-cư theo thể loại ở trường THPT [2]. Trong đó, các tác giả đều khẳng
    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    7
    định thơ hai-cư là một thể thơ độc đáo, thấm đẫm tinh thần Thiền tông và tinh
    thần văn hóa phương Đông nhưng cũng là thể thơ rất khó đối với khả năng
    nhận thức của học sinh THPT vì nhiều nguyên nhân. Bởi thế, mỗi tác giả đã
    đưa ra những định hướng riêng về dạy học thơ hai-cư cho học sinh: từ góc nhìn
    văn hóa, trong quan hệ với thơ Thiền Việt Nam, từ góc độ đặc trưng thể loại.
    Ta còn có thể kể đến cuốn Ba-sô và thơ hai-cư của nhà nghiên cứu Nhật
    Chiêu. Cuốn sách đã gợi ý phương hướng cảm thụ thơ hai-cư: “Muốn cảm thụ
    được một bài thơ hai-cư, muốn biết được cái hay, cái đẹp khác thường của nó,
    cần tới một nỗ lực cảm thụ bằng trí tưởng tượng phong phú và phóng khoáng,
    bằng sự suy tưởng gắn liền với việc khai thác các hình ảnh thị giác, thính giác,
    kết hợp với sự hiểu biết về văn hóa Nhật Bản”[6] .
    Có nhiều nhà nghiên cứu cũng đã đưa ra những ý kiến của mình về giảng
    dạy thơ hai-cư. Tác giả Hoàng Hữu Bội trong cuốn Thiết kế dạy học Ngữ văn
    10 [4] đã đề cập đến phương pháp giảng dạy các bài thơ hai-cư trong chương
    trình theo đặc trưng thể loại của nó, có kết hợp với các phương pháp giảng dạy
    truyền thống (diễn giảng, giảng bình) với các phương pháp dạy học hiện đại
    (đọc sáng tạo, tái hiện, gợi tìm).
    Điểm qua các công trình, tài liệu nghiên cứu về thơ hai-cư, ta thấy các tác
    giả trên khi định hướng tìm hiểu về thơ hai-cư trên đây chủ yếu thiên về góc độ
    đi từ đặc trưng thể loại thơ hai-cư hay cách cảm cách hiểu thơ hai-cư trên cơ sở
    so sánh với những thể thơ khác mà chưa có nhiều công trình đề cập đến vấn đề
    lựa chọn phương pháp tối ưu để dạy một số lượng khá nhiều bài thơ hai-cư trong
    một thời lượng giới hạn trên lớp (4 bài thơ hai-cư của Ba-sô ở SGK Văn 10 cơ
    bản học trong một tiết Đọc thêm theo chương trình giảm tải của Bộ GD&ĐT và
    3 bài thơ hai-cư của Ba-sô, 3 bài thơ hai-cư của Bu-son ở SGK Ngữ văn 10 nâng
    cao trong 2 tiết). Bởi thế, trên cương vị là một giáo viên THPT, chúng tôi muốn
    giúp học sinh có cái nhìn đầy đủ và toàn diện hơn về một thể thơ độc đáo nhất
    thế giới, từ đó hiểu thêm về văn hóa Nhật Bản và văn hóa phương Đông qua việc
    góp thêm một cách dạy thơ hai-cư phù hợp với nội dung và thời lượng chương
    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    8
    trình. Đó là định hướng học sinh đọc hiểu các bài thơ hai-cư trong chương trình
    Ngữ Văn lớp 10 Nâng cao bằng phương pháp hoạt động nhóm.
    3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
    3.1. Mục đích nghiên cứu
    Thông qua đề tài này, chúng tôi hướng tới mục đích tìm ra một phương
    pháp dạy học hiệu quả giúp các em hiểu các bài thơ hai-cư trong sách giáo khoa
    Ngữ Văn lớp 10 (chương trình nâng cao). Không những thế, chúng tôi còn hi
    vọng giúp các em hình thành năng lực tự tìm hiểu để có cái nhìn đầy đủ và toàn
    diện hơn về một thể thơ độc đáo nhất thế giới, từ đó hiểu thêm về văn hóa Nhật
    Bản và văn hóa phương Đông.
    3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
    Nghiên cứu những vấn đề thuộc về lí thuyết liên quan đến thơ hai-cư và
    việc dạy học đọc hiểu thơ hai-cư ở nhà trường phổ thông.
    Khảo sát, đánh giá thực trạng dạy học đọc hiểu thơ hai-cư ở nhà trường
    phổ thông hiện nay.
    Đề xuất cách tiếp cận, phân tích, cắt nghĩa, bình giá thơ hai-cư trong
    chương trình, kết hợp với việc vận dụng phù hợp phương pháp hoạt động nhóm
    để giờ học có hiệu quả hơn.
    4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    4.1. Đối tượng nghiên cứu
    Luận văn nghiên cứu vấn đề hướng dẫn học sinh đọc hiểu thơ hai-cư hiệu
    quả trên cơ sở vận dụng phương pháp hoạt động nhóm trong quá trình dạy học.
    4.2. Phạm vi nghiên cứu
    Luận văn tổng hợp khái quát cơ sở lí luận về thi pháp thơ hai-cư qua các
    tài liệu tham khảo và khảo sát vấn đề dạy học phần thơ hai-cư trong SGK Ngữ
    văn lớp 10 chương trình nâng cao.
    5. Phương pháp nghiên cứu
    5.1. Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
    Sử dụng phương pháp này để tập hợp - khảo sát tư liệu để tổng hợp lí
    luận nhằm đưa ra những cơ sở lí luận về thơ hai-cư, đặc trưng của thơ hai-cư;
    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    9
    những phương pháp biện pháp dạy học tích cực hiện nay để tìm ra phương
    pháp dạy học đạt hiệu quả tối ưu cho các văn bản thơ hai-cư trong sách giáo
    khoa Ngữ văn 10 chương trình nâng cao.
    5.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
    5.2.1. Phương pháp điều tra khảo sát
    Sử dụng để khảo sát chương trình sách giáo khoa Ngữ văn 10 về phần
    thơ hai-cư; thực trạng việc dạy học thơ hai-cư ở trường phổ thông hiện nay. Từ
    đó, đưa ra những đề xuất dạy học phần thơ hai-cư hiệu quả.
    5.2.2. Phương pháp thống kê, phân loại
    Sử dụng phương pháp này để thống kê và xử lí số liệu thu thập được
    trong quá trình khảo sát, điều tra.
    5.2.2. Phương pháp so sánh - đối chiếu
    Sử dụng phương pháp này trong dạy học đọc hiểu thơ hai-cư nói chung
    và từng bài thơ hai-cư nói riêng trong sách giáo khoa Ngữ văn 10 nâng cao.
    Tổ chức dạy thực nghiệm và dạy đối chứng các phương pháp khác nhau.
    Từ đó so sánh đối chiếu để rút ra kết luận: phương pháp dạy học đã lựa chọn để
    dạy thơ hai-cư có thể đem lại hiệu quả cao hơn so với việc sử dụng những
    phương pháp khác. Đồng thời xem xét phương pháp dạy học đó có giúp nâng
    cao khả năng tư duy, giao tiếp và năng động, sáng tạo hơn hay không.
    5.2.3. Phương pháp phân tích - tổng hợp
    Thông qua hệ thống bài kiểm tra, bài tập nhóm, cùng với những số liệu
    thống kê, chúng tôi tiến hành phân tích những mặt tích cực và tồn tại của giờ
    học để đánh giá phương pháp dạy của giáo viên, hoạt động học tập của học
    sinh; những kết quả đạt được, những khó khăn hạn chế khi sử dụng phương
    pháp hoạt động nhóm để tìm hiểu thơ hai-cư và giải pháp nâng cao chất lượng
    dạy học.
    6. Đóng góp mới của luận văn
    - Khảo sát và nhận định thực trạng dạy học thơ hai-cư ở trường THPT.
    Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

    10
    - Nêu bật những đặc điểm chủ yếu của thi pháp thơ hai-cư gắn bó với
    văn hóa Thiền và cảm thức mĩ học Thiền.
    - Đưa ra phương án hoạt động nhóm trong dạy học đọc hiểu thơ hai-cư
    cụ thể, thích hợp.
    7. Cấu trúc luận văn
    Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, phần nội dung luận văn gồm ba chương:
    Chương 1: Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của đề tài
    Chương 2: Định hướng học sinh đọc hiểu thơ hai-cư trong sách giáo
    khoa Ngữ văn 10 chương trình nâng cao bằng phương pháp hoạt động nhóm.
    Chương 3: Thực nghiệm

    Xem Thêm: Vận dụng phương pháp hoạt động nhóm để dạy học thơ hai - cư trong chương trình ngữ văn 10 nâng cao ở THPT
    Nội dung trên chỉ thể hiện một phần hoặc nhiều phần trích dẫn. Để có thể xem đầy đủ, chi tiết và đúng định dạng tài liệu, bạn vui lòng tải tài liệu. Hy vọng tài liệu Vận dụng phương pháp hoạt động nhóm để dạy học thơ hai - cư trong chương trình ngữ văn 10 nâng cao ở THPT sẽ giúp ích cho bạn.
    #1
  7. Đang tải dữ liệu...

    Chia sẻ link hay nhận ngay tiền thưởng
    Vui lòng Tải xuống để xem tài liệu đầy đủ.

    Gửi bình luận

    ♥ Tải tài liệu

social Thư Viện Tài Liệu

Từ khóa được tìm kiếm

Nobody landed on this page from a search engine, yet!

Quyền viết bài

  • Bạn Không thể gửi Chủ đề mới
  • Bạn Không thể Gửi trả lời
  • Bạn Không thể Gửi file đính kèm
  • Bạn Không thể Sửa bài viết của mình
  •  
DMCA.com Protection Status