Tìm kiếm
Đang tải khung tìm kiếm
Kết quả 1 đến 1 của 1

    THẠC SĨ Chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

    D
    dream dream Đang Ngoại tuyến (18495 tài liệu)
    .:: Cộng Tác Viên ::.
  1. Gửi tài liệu
  2. Bình luận
  3. Chia sẻ
  4. Thông tin
  5. Công cụ
  6. Chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

    Luận văn thạc sỹ kinh tế: Chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

    1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG -------- NGUYỄN THỊ NGỌC MAI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ Chuyên ngành: Kinh tế thế giới và Quan hệ kinh tế quốc tế Mã số: 60.31.07 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: Tiến sỹ ĐỖ HƯƠNG LAN Hà Nội - 2008
    2. 2 MỤC LỤC Trang PHẦN MỞ ĐẦU . 1 CHƯƠNG I - LÝ LUẬN VỀ DNNVV VÀ CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DNNVV 4 1.1. DNNVV và sự cần thiết phải hỗ trợ phát triển DNNVV từ phía Nhà nước . 4 1.1.1. Khái niệm và căn cứ xác định DNNVV . 4 1.1.2. Quan điểm của Việt Nam về DNNVV . 6 1.1.3. Sự cần thiết của việc Nhà nước hỗ trợ phát triển DNNVV trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế 8 1.1.3.1. Vai trò quan trọng của DNNVV trong nền kinh tế quốc dân 8 1.1.3.2. Ưu điểm của DNNVV . 10 1.1.3.3. Hạn chế của DNNVV 11 1.1.3.4. Các DNNVV chịu sự ảnh hưởng mạnh mẽ và trực tiếp từ tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế . 14 1.2. Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV . 16 1.2.1. Khái niệm Chính sách hỗ trợ DNNVV 16 1.2.2. Nội dung của Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV . 18 1.2.3. Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở một số nước 19 1.2.3.1. Nhật Bản 19 1.2.3.2. Đài Loan . 20 1.2.3.3. Philippin . 21 1.2.3.4. Singapore . 23 CHƯƠNG 2 – THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DNNVV Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ . 26 2.1. Thực trạng DNNVV ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế 26 2.1.1. Sự phát triển DNNVV ở Việt Nam 26 2.1.2. Đặc điểm của DNNVV Việt Nam trong bối cảnh HNKTQT 30 2.1.2.1. Khả năng tiếp cận các nguồn tín dụng của DNNVV . 30 2.1.2.2. Khó khăn về mặt bằng cho sản xuất kinh doanh. 35 2.1.2.3. Khó khăn về các yếu tố đầu vào 36 2.1.2.4. Khó khăn về thị trường đầu ra của DN 37 2.1.2.5. Công nghệ lạc hậu, năng suất lao động thấp 38 2.1.2.6. Trình độ nguồn nhân lực thấp 40 2.1.2.7. Thiếu tiếp cận thông tin và các dịch vụ hỗ trợ . 42 2.1.2.8. Thiếu liên kết giữa các DN 45 2.2. Thực trạng Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV trong bối cảnh HNKTQT 45 2.2.1. Khung pháp lý cho công tác hỗ trợ phát triển DNNVV . 45 2.2.2. Đặc điểm các loại chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam . 47 2.2.2.1. Chính sách thuế 47
    3. 3 2.2.2.2. Chính sách tín dụng . 50 2.2.2.3. Chính sách đất đai 53 2.2.2.4. Chính sách khuyến khích đầu tư 55 2.2.2.5. Chính sách xúc tiến mở rộng thị trường 58 2.2.3.6. Trợ giúp thông tin cho các DNNVV 59 2.2.2.7. Chính sách đào tạo nguồn nhân lực . 60 2.2.2.8. Chính sách công nghệ và kỹ thuật . 62 2.2.3. Các tổ chức quản lý xúc tiến phát triển DNNVV 63 2.3. Đánh giá chung và những vấn đề đặt ra đối với Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam hiện nay . 68 2.3.1. Đánh giá chung . 68 2.3.2. Những vấn đề đặt ra . 71 CHƯƠNG 3 – GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DNNVV Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ . 76 3.1. Yêu cầu đổi mới và hoàn thiện chính sách hỗ trợ DNNVV ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế . 76 3.1.1. Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế tới sự phát triển của DNNVV . 76 3.1.1.1. Các tác động tích cực . 76 3.1.1.2. Những thách thức . 77 3.2. Mục tiêu phát triển DNNVV và phương hướng hoàn thiện chính sách hỗ trợ DNNVV . 78 3.2.1. Mục tiêu tổng quát 78 3.2.2. Mục tiêu cụ thể . 78 3.2.3. Phương hướng hoàn thiện chính sách hỗ trợ DNNVV 78 3.3. Các giải pháp nhằm hoàn thiện các chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV 82 3.3.1. Nâng cao tính minh bạch của thể chế, hoàn thiện khung khổ pháp lý . 82 3.3.2. Chính sách thuế 86 3.3.2.1. Thuế thu nhập doanh nghiệp 86 3.3.2.2. Thuế giá trị gia tăng . 87 3.3.3. Chính sách tín dụng 89 3.3.4. Chính sách đất đai 94 3.3.5. Chính sách đào tạo phát triển nguồn nhân lực . 95 3.3.6. Chính sách khoa học và công nghệ 96 3.3.7. Chính sách xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường 98 3.3.8. Khuyến khích phát triển thị trường dịch vụ phát triển kinh doanh 99 3.3.9. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan trợ giúp phát triển DNNVV 101 3.3.10. Thực hiện trợ giúp có trọng điểm . 102 KẾT LUẬN . 104 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 106
    4. 4 DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2.1. So sánh về số lượng và vốn của các DNNVV đang hoạt động . 27 Bảng 2.2. Chi tiết về khoản vay từ các tổ chức tín dụng 34 Bảng 2.3. Chỉ số đổi mới công nghệ của các DNNVV . 39 Bảng 2.4. Thu nhập bình quân của người lao động trong các DNNVV 40 Bảng 2.5. Ý kiến của các DNNVV về tầm quan trọng của các dịch vụ hỗ trợ 44 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 2.1. Số lượng DNNVV xét về quy mô lao động tính đến 31/12/2006 28 Biểu đồ 2.2. Số lượng DNNVV xét về quy mô vốn tính đến 31/12/2006 . 29 Biểu đồ 2.3. Nhận thức của DNNVV về hạn chế lớn nhất đối với sự phát triển 30 Biểu đồ 2.4. Khả năng tiếp cận vốn từ Ngân hàng thương mại của DNNVV 32 Biểu đồ 2.5. Lý do DNNVV gặp khó khăn khi vay tín dụng 35 Biểu đồ 2.6. Tỷ lệ xuất khẩu của DNNVV so với DN lớn 37 Biểu đồ 2.7. Đặc điểm công nghệ của DNNVV . 38 Biểu đồ 2.8. Kiến thức về pháp luật của Chủ DNNVV . 41 Biểu đồ 2.9. Hiểu biết của DNNVV về hội nhập kinh tế quốc tế 43 Biểu đồ 2.10. Sử dụng dịch vụ hỗ trợ kinh doanh của DNNVV . 44 Biểu đồ 2.11. Hình thức hỗ trợ tốt nhất đối với DNNVV 70
    5. 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Thực tiễn phát triển của nhiều nước trên thế giới đã chứng minh vai trò to lớn của các Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đối với nền kinh tế. Việc phát triển DNNVV cho phép khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên, nguồn vốn, công nghệ và thị trường; tạo công ăn việc làm cho người lao động; góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế; giảm bớt chênh lệch giàu nghèo; hỗ trợ cho sự phát triển của Doanh nghiệp (DN) lớn; duy trì và phát triển các ngành nghề truyền thống Với một số lượng đông đảo, chiếm tới hơn 96% tổng số DN, tạo công ăn việc làm cho gần một nửa số lao động trong các DN, đóng góp đáng kể vào Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và kim ngạch xuất khẩu của nước ta, các DNNVV Việt Nam đang khẳng định vai trò không thể thiếu của mình trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Tuy nhiên, Việt Nam đã gia nhập WTO, đánh dấu sự hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới. Quá trình hội nhập đó đã mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng tạo ra không ít thách thức đối với sự phát triển của các DNNVV - một bộ phận trong quá trình phát triển đã và đang bộc lộ rất nhiều hạn chế chưa thể tự mình giải quyết được và rất cần có sự trợ giúp từ phía Nhà nước. Một trong những vấn đề cấp thiết để giúp các DNNVN phát triển nhanh và mạnh trong bối cảnh hội nhập hiện nay là xây dựng và hoàn thiện các chính sách hỗ trợ cho khu vực DN này. Việc xây dựng và hoàn thiện các chính sách hỗ trợ và phát triển DNNVN rất cần phải có cơ sở khoa học và phương pháp luận khoa học phù hợp. Xuất phát từ thực tiễn đó, đề tài "Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế" đã được chọn để nghiên cứu.
    6. 2 2. Tình hình nghiên cứu Trong thời gian qua, do tính chất cấp thiết và quan trọng của vấn đề Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế, đã có một số chương trình nghiên cứu khá quy mô ở cấp Bộ, Ngành và của một số chuyên gia, nhà nghiên cứu. Tuy nhiên, các đề tài đó chỉ đề cập đến một khía cạnh nào đó như lao động, công nghệ, tài chính . và có những đánh giá sơ lược về năng lực cạnh tranh của các DNNVV ở Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Hiện tại chưa có một đề tài nào nghiên cứu toàn diện về các chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam đã gia nhập WTO. Đây là một đề tài mới mẻ và phức tạp. Xuất phát từ tình hình nghiên cứu đó, tác giả đã chọn vấn đề nghiên cứu là Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế nhằm tránh trùng lặp và đóng góp thêm vào cách nhìn nhận vấn đề này. 3. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở đánh giá thực trạng chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV của Việt Nam và phân tích tác động của những chính sách hiện có đối với sự phát triển của DNNVV, luận văn đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện các chính sách giúp phát triển hơn nữa các DNNVV ở nước ta trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. 4. Nhiệm vụ nghiên cứu  Nghiên cứu và hệ thống hóa các vấn đề lý luận liên quan đến DNNVV và chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV.  Phân tích, đánh giá thực trạng các chương trình, chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.  Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện các chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
    7. 3 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận văn là chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Phạm vi nghiên cứu: Luận văn giới hạn ở việc nghiên cứu Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, cụ thể là những năm đổi mới (sau năm 1987), nhất là sau khi có Luật DN ra đời. 6. Phương pháp nghiên cứu Sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử thông qua các công cụ phân tích, tổng hợp, so sánh từ các nguồn số liệu thống kê thu thập được. 7. Kết cấu của luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn được trình bày trong ba chương: Chương 1: Lý luận về DNNVV và Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV Chương 2: Thực trạng Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế Chương 3: Giải pháp hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
    8. 4 CHƯƠNG I LÝ LUẬN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VÀ CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1.1. DNNVV và sự cần thiết phải hỗ trợ phát triển DNNVV từ phía Nhà nước 1.1.1. Khái niệm và căn cứ xác định DNNVV Việc đưa ra khái niệm chuẩn xác về DNNVV có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định đối tượng được hưởng các chính sách hỗ trợ. Nói đến DNNVV là nói đến quy mô của DN. Vậy, căn cứ vào những tiêu chí nào để xác định DN là vừa hay nhỏ? Trên thực tế không có một tiêu chí thống nhất để phân loại DNNVV cho tất cả các nước vì điều kiện kinh tế của mỗi nước là khác nhau và ngay trong một nước, sự phân loại cũng khác nhau tùy theo từng thời kỳ, từng ngành nghề, vùng lãnh thổ. Nhìn chung, trên thế giới việc xác định một DN là vừa hay nhỏ chủ yếu căn cứ vào hai nhóm tiêu chí phổ biến là tiêu chí định tính và tiêu chí định lượng. Tiêu chí định tính được xây dựng dựa trên các đặc trưng cơ bản của các DNNVV như trình độ chuyên môn hóa thấp, số đầu mối quản lý ít, mức độ phức tạp của quản lý thấp . Các tiêu chí này có ưu thế là phản ánh đúng bản chất của vấn đề nhưng thường khó xác định trên thực tế. Do đó, chúng chỉ được sử dụng để tham khảo, kiểm chứng mà ít được sử dụng để xác định quy mô DN. Tiêu chí định lượng được xây dựng dựa trên các chỉ tiêu như số lượng lao động, tổng giá trị tài sản (hay tổng vốn), doanh thu hoặc lợi nhuận của DN. Số lao động có thể là số lao động trung bình trong danh sách hoặc số lao động thường xuyên thực tế của DN. Tài sản hoặc vốn có thể bao gồm tổng giá trị tài sản (hay vốn) cố định hoặc giá trị tài sản (hay vốn) còn lại của DN. Các tiêu chí định lượng đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc xác định quy mô DN. Vào những thời điểm khác nhau, các tiêu chí này rất khác nhau giữa các ngành nghề mặc dù chúng vẫn có những yếu tố chung nhất định.
    9. 5 Sự phân loại DN theo quy mô lớn, vừa hay nhỏ mang tính tương đối và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: - Trình độ phát triển kinh tế của một nước: Trình độ phát triển càng cao thì trị số các tiêu chí càng tăng. Như vậy, chỉ số về số lao động, vốn để phân loại DNNVV của các nước có trình độ phát triển kinh tế thấp sẽ nhỏ hơn các nước phát triển. Chẳng hạn ở Hàn Quốc, DN có số lao động dưới 300 người với tổng số vốn dưới 8 triệu Won (tương đương 6 triệu USD) được coi là DNNVV [21] còn các DN có quy mô như vậy ở Thái Lan lại là DN lớn. - Tính chất ngành nghề: Do đặc điểm của từng ngành nghề, có ngành sử dụng nhiều lao động (như dệt may), có ngành sử dụng nhiều vốn nhưng ít lao động (như hoá chất, điện). Trên thực tế ở nhiều nước, để so sánh đối chứng trong phân loại dựa trên tính chất này, người ta thường phân chia thành 2-3 nhóm ngành với các tiêu chí phân loại khác nhau hay có thể dùng hệ số ngành. Chẳng hạn ở Hàn Quốc, trong ngành sản xuất công nghiệp, DNNVV là những DN có dưới 300 lao động với số vốn dưới 6,7 triệu USD; trong ngành nông, lâm, ngư nghiệp lại lấy số lao động và doanh thu (dưới 300 lao động và dưới 16 triệu USD doanh thu đối với ngành lâm, ngư nghiệp; dưới 50 lao động và dưới 4 triệu USD doanh thu đối với ngành nông nghiệp) để xác định đó là DNNVV. Trong ngành dịch vụ, các con số tương ứng là dưới 300 lao động và có doanh thu dưới 25 triệu USD đối với ngành xử lý thông tin; dưới 200 lao động hoặc có dưới 16 triệu USD doanh thu đối với ngành viễn thông; dưới 50 lao động hoặc có doanh thu dưới 4 triệu USD đối với ngành bán buôn; dưới 30 lao động hoặc doanh thu dưới 1,6 triệu USD đối với ngành bán lẻ [21] Tại Philippin, tiêu chí phân loại căn cứ vào tổng số vốn: DN nhỏ có tổng số vốn dưới 15 triệu peso (tương đương 375.000 USD), DN vừa có tổng số vốn từ 15 triệu peso đến 60 triệu peso (từ 375.000 USD đến 1,5 triệu USD) [24]. - Vùng lãnh thổ: Do trình độ phát triển giữa các vùng khác nhau, nên số lượng và quy mô DN cũng khác nhau. Do đó, cần tính đến cả hệ số vùng để đảm bảo tính tương thích trong việc so sánh quy mô DN giữa các vùng khác nhau.
    10. 6 - Tính lịch sử: Một số DN trước đây được coi là lớn nhưng với quy mô như vậy, hiện tại hoặc trong tương lai có thể coi là nhỏ hoặc vừa. Như vậy, trong việc xác định quy mô DN, cần tính thêm hệ số tăng trưởng quy mô DN trung bình trong từng giai đoạn. Hệ số này chỉ được dùng khi xác định quy mô trong các thời kỳ khác nhau. Như vậy, để xác định quy mô DNNVV của một nước, trước hết cần xác định quy mô trung bình chung, sau đó, xác định hệ số ngành, hệ số vùng, hệ số tăng trưởng quy mô DN trung bình. Cần lưu ý thêm là giữa các yếu tố như vốn, lao động có sự thay thế lẫn nhau. Ngoài ra, mục đích phân loại cũng có tác động tới việc phân loại. Vì việc phân loại để định mức cấp phát hay để hỗ trợ là hoàn toàn khác nhau. 1.1.2. Quan điểm của Việt Nam về DNNVV Trước năm 1998, Việt Nam chưa có một văn bản pháp luật chính thức nào quy định tiêu chuẩn cụ thể của DNNVV. Do đo, mỗi một tổ chức đưa ra một quan niệm khác nhau về DNNVV nhằm định hướng mục tiêu và đối tượng hỗ trợ hoạt động của tổ chức mình. Ở thành phố Hồ Chí Minh, những DN có vốn trên 1 tỷ đồng, lao động trên 100 người và doanh thu hàng năm trên 10 tỷ thì được coi là các DN vừa, còn dưới mức trên là các DN nhỏ. Liên Bộ Lao động và Bộ Tài chính coi DN nhỏ là DN có: + Lao động thường xuyên dưới 100 người. + Doanh thu hàng năm dưới 10 tỷ đồng. + Vốn pháp định dưới 1 tỷ đồng. Quỹ phát triển nông thôn (thuộc Ngân hàng Nông nghiệp) coi DNNVV là các DN có: - Giá trị tài sản không vượt quá 2 triệu USD. - Lao động không quá 500 người. Quỹ hỗ trợ DNNVV thuộc chương trình Việt Nam - EU hỗ trợ các DN có số lao động từ 10 - 500 người, vốn điều lệ từ 50 ngàn đến 300 ngàn USD.[28]
    11. 7 Đến năm 1998, theo Công văn số 681/CP-KTN ngày 20/6/1998 của Chính phủ quy định tiêu chí xác định DNNVV ở Việt Nam là những DN có vốn điều lệ dưới 5 tỷ đồng và có số lao động trung bình hàng năm dưới 200 người. Hiện nay, theo Nghị định 90/2001/NĐ-CP ngày 23 tháng 11 năm 2001 của Chính phủ về trợ giúp phát triển DNNVV thì DNNVV là các cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người. Căn cứ vào tình hình kinh tế - xã hội cụ thể của ngành, địa phương, trong quá trình thực hiện các biện pháp, chương trình trợ giúp có thể linh hoạt áp dụng đồng thời cả hai chỉ tiêu vốn và lao động hoặc một trong hai chỉ tiêu nói trên. Như vậy, theo định nghĩa này, tất cả các DN thuộc mọi thành phần kinh tế có đăng ký kinh doanh và thỏa mãn một trong hai chỉ tiêu vốn hoặc lao động đưa ra trong Nghị định đều được coi là DNNVV. Tiêu chí xác định DNNVV theo quy định tại Nghị định số 90/2001/NĐ-CP có ưu điểm là đơn giản, dễ sử dụng, song có những điểm hạn chế: Vốn đăng ký (vốn điều lệ) chỉ là căn cứ ban đầu để xác định trách nhiệm pháp lý của DN, các nhà đầu tư với nhau và với bên thứ ba. Còn quy mô của DN được xác định thông qua chỉ tiêu vốn đầu tư thực hiện (bao gồm vốn cố định, vốn lưu động). Hơn nữa, trong quá trình hoạt động, vốn của DN, nhất là vốn lưu động thường xuyên thay đổi tùy theo yêu cầu của sản xuất – kinh doanh, nên tiêu chí dùng vốn đăng ký (vốn điều lệ) không phản ánh thực chất quy mô của DN. Tiêu chí về vốn không phân biệt đối với các ngành nghề; trong khi yêu cầu vốn đầu tư đối với các lĩnh vực ngành nghề khác nhau thì cũng rất khác nhau. Ví dụ như lĩnh vực thương mại không yêu cầu vốn cố định lớn, nhưng các ngành sản xuất thì lại yêu cầu vốn cố định lớn. Đây cũng là một trong những lý giải cho tình trạng số DNNVV thuộc lĩnh vực thương mại chiếm tỷ trọng cao trong các DNNVV. Các số liệu thống kê cho thấy, tiêu chí lao động để xác định DNNVV ở biên độ quá lớn lại không cụ thể hóa thành các nhóm chia theo quy mô và như ở trên đã phân tích, có sự khác biệt khá lớn giữa DNNVV có quy mô lao động khác nhau.
    12. 8 Nếu chỉ dùng tiêu chí này để phục vụ công tác hoạch định chính sách cho khu vực DNNVV, thì tính khả thi và hiệu quả của chính sách đề ra sẽ không cao, do sẽ khó lòng đặt ra các chính sách phù hợp cho từng nhóm đối tượng trong khối DNNVV. Việc phân loại DNNVV cần được cụ thể hơn theo quy mô hình thành DN siêu nhỏ, DN nhỏ và DN vừa thì từ đó có thể đưa ra các biện pháp hỗ trợ phù hợp và định hướng cụ thể hơn và từng nhóm đối tượng. Việc sử dụng cả hai tiêu chí lao động và vốn sẽ khuyến khích các DN vừa sử dụng nhiều lao động lại vừa tập trung tích tụ vốn để phát triển. Sử dụng một tiêu chí lao động để xác định DNNVV, đồng nghĩa với việc tất cả các DN dù có vốn kinh doanh lớn hay nhỏ đều được hưởng các chính sách ưu đãi của Chính phủ dành cho các DNNVV. Điều đó sẽ không hạn chế các DN đầu tư vốn lớn kinh doanh trong lúc vẫn muốn hưởng ưu đãi từ các chính sách dành cho DNNVV. Tương tự như vậy, nếu sử dụng tiêu chí vốn kinh doanh thì các DN sử dụng nhiều lao động cũng vẫn được hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ DNNVV. 1.1.3. Sự cần thiết của việc Nhà nước hỗ trợ phát triển DNNVV trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế 1.1.3.1. DNNVV đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân a. DNNVV đóng góp vào tăng trưởng GDP, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo công ăn việc làm Các DNNVV ngày càng đóng góp nhiều hơn vào tổng GDP do số lượng DN ngày càng nhiều và phân bổ rộng khắp trong hầu hết các ngành, các lĩnh vực và địa phương. Các DNNVV Việt Nam hiện nay đóng góp khoảng 26% tổng sản phẩm xã hội, 31% giá trị tổng sản lượng công nghiệp, 78% tổng mức bán lẻ, 64% tổng lượng vận chuyển hàng hoá. Ngoài ra, tốc độ tăng trưởng sản xuất của khu vực DNNVV cũng thường cao hơn so với các khu vực DN khác. Nếu tính theo doanh thu của các DN cả nước, tỷ trọng doanh thu của khu vực DNNVV theo quy mô lao động (dưới 300 người) năm 2002 - 2004 là 81,5% - 86,5%. Điều đó chính tỏ các DNNVV có đóng góp lớn vào việc gia tăng sản lượng và tăng trưởng kinh tế. DNNVV được coi là xương sống của nền kinh tế APEC.
    13. 9 Việc nhiều DN, chủ yếu là các DNNVV được thành lập tại các vùng nông thôn, vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa sẽ làm giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp và tăng tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ. Điều này sẽ giúp cho việc chuyển dịch cơ cấu của toàn bộ nền kinh tế theo hướng giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp, tăng tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ. Hiện nay trong khi rất nhiều DN đang thiếu vốn trầm trọng thì vốn nhàn rỗi trong dân cư còn nhiều nhưng không huy động được. Khi chính sách tài chính tín dụng của Chính phủ và các ngân hàng chưa thực sự gây được niềm tin đối với những người có vốn nhàn rỗi trong tầng lớp dân cư thì nhiều DNNVV đã tiếp xúc trực tiếp với người dân và huy động được vốn để kinh doanh, hoặc bản thân chính người có tiền đứng ra đầu tư kinh doanh, thành lập DN. Các DNNVV còn tạo ra nhiều việc làm mới, góp phần xoá đói giảm nghèo. Việt Nam là một nước đang phát triển, có mật độ dân số cao, lực lượng lao động tăng nhanh, quy mô vốn tích luỹ nhỏ vì vậy phát triển DNNVV ở nước ta là một lựa chọn đúng đắn trên con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Không thể phủ nhận vai trò quan trọng của các DN lớn trong việc tạo ra việc làm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các DNNVV lại là những đối tượng tạo ra nhiều việc làm cho xã hội. b. DNNVV làm tăng hiệu quả và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Sự ra đời của các DNNVV đã làm tăng tính cạnh tranh của nền kinh tế. Với sự tồn tại của nhiều DN hoạt động trong cùng một ngành, lĩnh vực sẽ làm giảm tính độc quyền và buộc các DN phải chấp nhận cạnh tranh, phải liên tục đổi mới để có thể tồn tại và phát triển. Với tính linh hoạt của mình, các DNNVV cũng sẽ tạo sức ép cạnh tranh thậm chí với các công ty lớn, các tập đoàn xuyên quốc gia. Đồng thời nhiều DNNVV còn đóng vai trò là vệ tinh cho các DN lớn, thúc đẩy quá trình chuyên môn hoá và phân công lao động trong sản xuất, làm tăng hiệu quả của chính các DNNVV cũng như của DN hợp tác.
    14. 10 c. DNNVV đóng góp vào quá trình tăng tốc độ áp dụng công nghệ mới Với sự linh hoạt của mình, các DNNVV là người đi tiên phong trong việc áp dụng các phát minh mới về công nghệ mới cũng như sáng kiến về kỹ thuật. Do áp lực cạnh tranh nên các DNNVV thường xuyên phải cải tiến công nghệ, tạo sự khác biệt để có thể cạnh tranh thành công. Mặc dù không tạo ra được những phát minh, sáng kiến mang tính đột phá nhưng nó là những tiền đề cho sự thay đổi về công nghệ. 1.1.3.2. DNNVV có nhiều ưu điểm - Với quy mô vừa và nhỏ, các DN này rất linh hoạt, ứng biến nhanh nhạy với sự biến đổi nhanh chóng của thị trường, thích hợp với điều kiện sử dụng các trình độ kỹ thuật khác nhau như thủ công, nửa cơ khí, cơ khí để sản xuất ra những sản phẩm thích ứng với yêu cầu của nhiều tầng lớp dân cư có thu nhập khác nhau. - Dễ khởi nghiệp, phát triển rộng khắp ở cả thành thị và nông thôn. Thông thường, để thành lập một DNNVV chỉ cần vốn đầu tư ban đầu không lớn, mặt bằng sản xuất nhỏ hẹp, quy mô nhà xưởng vừa phải. Đặc điểm này làm cho DNNVV năng động, phát triển ở khắp mọi nơi, mọi ngành nghề; nó lấp vào khoảng trống, thiếu vắng của các DN lớn, tạo điều kiện cho nền kinh tế quốc dân khai thác mọi tiềm năng, tạo ra một thị trường cạnh tranh lành mạnh hơn. - Là trụ cột của kinh tế địa phương, nếu như các DN lớn thường đặt cơ sở ở những trung tâm kinh tế của đất nước, thì DNNVV lại có mặt ở khắp các địa phương và là người đóng góp quan trọng vào thu ngân sách, vào sản lượng và tạo công ăn việc làm ở địa phương. - Khai thác và huy động các nguồn lực và tiềm năng tại chỗ của các địa phương và các nguồn tài chính của dân cư trong vùng. Việc thành lập các DNNVV không đòi hỏi quá nhiều vốn, nhất là với DN quy mô nhỏ. Điều đó sẽ tạo cơ hội cho đông đảo dân cư có thể tham gia đầu tư. Việc đẩy mạnh phát triển các loại hình DNNVV được coi là phương tiện có hiệu quả trong việc huy động vốn sử dụng các khoản tiền đang phân tán, nằm im trong dân cư thành các khoản vốn đầu tư cho sản xuất kinh doanh.
    15. 11 - Có khả năng hợp tác với các DN lớn. Quá trình thay đổi nhanh chóng về công nghệ trong những năm qua cùng với công cuộc đổi mới nền kinh tế ở Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hoá đã thúc đẩy sự hợp tác và kết hợp chặt chẽ giữa các cộng đồng DN: lớn, nhỏ và vừa dưới nhiều hình thức khác nhau như liên kết DN theo hình thức mạng lưới thông qua quan hệ trao đổi thông tin, quan hệ giao dịch thương mại, quan hệ thầu phụ công nghiệp, quan hệ mạng lưới phân phối tiêu thụ hàng hoá ; liên kết DN theo hình thức cụm công nghiệp, khu công nghiệp dựa trên yếu tố gần gũi về địa lý giữa các DN trong cùng một khu vực; liên kết dưới hình thức đối tác kinh doanh chiến lược, tạo điều kiện cho các DNNVV nâng cao trình độ quản lý và phát triển được năng lực công nghệ. - Là tiền đề tạo ra các DN lớn, đồng thời làm lành mạnh môi trường đầu tư và kinh doanh. Với những DN thành công, quy mô của DN sẽ được mở rộng và nhiều DN trong số này dần dần trở thành DN lớn, các tập đoàn kinh tế. Ngoài ra với số lượng lớn, rào cản tham gia thị trường không lớn thì sẽ luôn có nhiều DN mới tham gia vào thị trường, đồng thời cũng có nhiều DN sẽ bị phá sản do hoạt động kinh doanh không hiệu quả. Đối với DN quy mô nhỏ thì việc rút lui sẽ không gây tác động đến nền kinh tế, nhưng đối với DN lớn hay một tập đoàn thì việc rút lui này lại có tác động rất lớn, cả về mặt kinh tế và xã hội. 1.1.3.3. DNNVV gặp nhiều khó khăn, hạn chế trong quá trình hoạt động, rất cần đến sự trợ giúp của nhà nước - Quy mô vốn và năng lực tài chính. Quy mô vốn và năng lực tài chính của nhiều DNNVV còn rất nhỏ bé, vừa kém hiệu quả, vừa thiếu tính bền vững. Do đó, tính khả thi của những định hướng chiến lược mở rộng sản xuất, nâng cấp quy trình công nghệ bị hạn chế và làm cho các DN ít chủ động tính đến các phương án này. Hậu quả làm cho các DNNVV dễ bị lún sâu hơn vào tình trạng tụt hậu. - Trình độ kỹ thuật, công nghệ Khả năng về công nghệ thấp do không đủ tài chính cho nghiên cứu triển khai. Tốc độ đổi mới công nghệ và trang thiết bị còn chậm, chưa đồng đều và chưa theo
    16. 12 một định hướng phát triển rõ rệt. Nhiều DNNVV vẫn sử dụng đan xen các loại thiết bị công nghệ từ lạc hậu, trung bình đến tiên tiến, do vậy, làm hạn chế hiệu quả vận hành thiết bị và giảm mức độ tương thích, đồng nhất giữa sản phẩm đầu vào, đầu ra. - Nguồn nhân lực Phần lớn các DN phải tự đào tạo tay nghề cho người lao động chứ không phải lao động được đào tạo qua hệ thống trường dạy nghề tập trung, điều này dẫn đến chi phí đào tạo cho lao động cao, nhưng trình độ hiểu biết khoa học kỹ thuật của lao động thấp. Năng suất lao động chỉ ở mức trung bình và thấp, chủ yếu là lao động thủ công, tác phong lao động công nghiệp còn kém. - Năng lực quản lý và điều hành Đội ngũ chủ DN, giám đốc và cán bộ quản lý DNNVV còn nhiều hạn chế về kiến thức và kỹ năng quản lý, nhất là năng lực kinh doanh quốc tế. Khuynh hướng phổ biến là hoạt động quản lý theo kinh nghiệm, thiếu tầm nhìn chiến lược, thiếu kiến thức trên các phương diện: quản lý tổ chức, phát triển thương hiệu, chiến lược cạnh tranh - Khả năng tiếp cận thị trường kém, đặc biệt đối với thị trường nước ngoài. Nguyên nhân chủ yếu là do các DNNVV thường là những DN mới hình thành, khả năng tài chính cho các hoạt động marketing không có và họ cũng chưa có nhiều khách hàng truyền thống. Thêm vào đó, quy mô thị trường của các DN này thường bó hẹp trong phạm vi địa phương, việc mở rộng ra các thị trường mới là rất khó khăn. Ngoài ra, Nhà nước chưa có những biện pháp hỗ trợ DNNVV tiếp cận thị trường một cách hiệu quả. - Khả năng quản lý tài chính yếu; ý thức chấp hành các chế độ chính sách chưa cao; còn lúng túng trong việc liên kết, nhất là liên kết trong cùng một hội ngành nghề. - DNNVV thường bị yếu thế trong các mối quan hệ với ngân hàng, với Chính phủ . Nhiều DNNVV bị phụ thuộc rất nhiều vào các DN lớn trong quá trình phát triển như về thương hiệu hàng hóa, thị trường, công nghệ, tài chính .
    17. 13 Như vậy, có thể nói rằng các DNNVV quá yếu ớt trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh khốc liệt với những hạn chế: năng lực quản lý yếu, công nghệ lạc hậu, vốn ít . Do đó, để các DN này phát huy được vai trò của mình, cần thiết phải có sự hỗ trợ của Nhà nước. Hơn nữa có nhiều vấn đề mà các DN không thể tự giải quyết được như tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, xây dựng cơ sở hạ tầng, mở rộng thị trường, đào tạo nhân lực . Ngoài ra còn nhiều ưu điểm khác nếu được sự hỗ trợ của Nhà nước sẽ làm giảm bớt những khó khăn cho DN, tạo điều kiện cho DN đứng vững trên thị trường và phát triển thuận lợi. Kinh nghiệm của nhiều nước cho thấy, để các DNNVV đứng vững vươn lên, Nhà nước cần có chính sách và các giải pháp hỗ trợ đắc lực cho các DN này. Thực tế của nhiều nước cho thấy, sự hỗ trợ không chỉ có lợi đối với các DN mà còn có lợi cho cả Nhà nước và xã hội. Lợi ích đó thể hiện trên các mặt: - Trước hết, sự hỗ trợ các DN là cách thức để nuôi dưỡng các nguồn thu cho ngân sách nhà nước. - Hỗ trợ DN là một cách thức đầu tư gián tiếp của nhà nước. Thay vì Nhà nước phải đầu tư trực tiếp để thành lập mới các DN nhà nước bằng việc hỗ trợ cho các DN đã thành lập từ trước, đặc biệt là các DN ngoài quốc doanh. - Thông qua chính sách hỗ trợ của Nhà nước, việc đầu tư phát triển sản xuất sẽ hiệu quả hơn vì nó vừa huy động được tiềm năng sáng tạo trong dân, vừa thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước. - Bằng việc hỗ trợ các DNNVV, Nhà nước cũng có thể giải quyết được những vấn đề xã hội như thất nghiệp, tạo việc làm rất hiệu quả với nguồn vốn hạn hẹp của Nhà nước (thay vì thành lập mới các DN nhà nước, thì với số vốn đó có thể hỗ trợ cho rất nhiều DN đã có sẵn). - Ngoài ra, Nhà nước có thể thông qua chính sách hỗ trợ để định hướng phát triển các DNNVV. Tóm lại, việc Nhà nước hỗ trợ cho các DNNVV là rất cần thiết đối với các DNNVV cũng như chính Nhà nước.
    18. 14 1.1.3.4. Các DNNVV chịu sự ảnh hưởng mạnh mẽ và trực tiếp từ tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, đòi hỏi phải có sự trợ giúp và định hướng từ phía Nhà nước Hội nhập kinh tế quốc tế là một xu thế khách quan trong thế giới ngày nay khi làn sóng toàn cầu hóa đang diễn ra vô cùng mạnh mẽ. Hội nhập kinh tế quốc tế là quá trình chủ động tham gia, gắn kết nền kinh tế quốc gia vào nền kinh tế thế giới. Nhìn từ góc độ chính sách, đó là việc dỡ bỏ các rào cản để mở cửa thị trường nội địa. Nhìn từ góc độ pháp lý, đó chính là việc gia nhập các định chế khu vực (ở cấp thấp) và quốc tế (ở cấp cao hơn), là việc quốc gia đó phải chịu sự điều chỉnh từ phía những quy định mang tính pháp lý của các định chế đó. Nhìn từ góc độ tổ chức, đó chính là việc một quốc gia gia nhập vào các liên kết khu vực và các tổ chức kinh tế quốc tế. Hội nhập kinh tế quốc tế có nghĩa là mở cửa nền kinh tế, đưa các DN trong nước tham gia vào cuộc cạnh tranh quốc tế. DN là trung tâm của hội nhập kinh tế quốc tế và hội nhập kinh tế quốc tế chỉ có thể thành công với sự nỗ lực tối đa của các DN, những hạt nhân của nền kinh tế. Hội nhập kinh tế quốc tế vừa là đòi hỏi khách quan của kinh tế quốc tế nói chung vừa là nhu cầu nội tại của sự phát triển kinh tế của mỗi nước. Hội nhập giúp cho việc mở rộng cơ hội kinh doanh, thâm nhập thị trường thế giới, tìm kiếm và tạo lập thị trường ổn định, từ đó có điều kiện thuận lợi để xây dựng kế hoạch và cơ cấu đầu tư, sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm, phát triển kinh tế trong nước. Cơ hội lớn nhất cho các DNNVV là mở cửa thị trường với dung lượng lớn và nhu cầu có khả năng thanh toán cao. Hai là, hàng hoá, dịch vụ nội địa với hàng hoá và dịch vụ nước ngoài được đối xử bình đẳng, do đó sẽ cải thiện được sức cạnh tranh của hàng hoá cũng như của DN và quốc gia. Các hoạt động xuất nhập khẩu được mở rộng, góp phần phát triển sản xuất trong nước, tạo việc làm, tăng thu nhập quốc dân và nâng cao đời sống nhân dân.
    19. 15 Ba là, môi trường kinh doanh và đầu tư được cải thiện, các quốc gia và các DN có thêm nhiều điều kiện để tiếp nhận nguồn vốn quốc tế với nhiều hình thức đa dạng. Hiện nay, nguồn tài chính vẫn còn là khó khăn lớn đối với các DNNVV. Vì vậy, tận dụng được các nguồn vay vốn ưu đãi chính thức, vay thương mại, các nguồn viện trợ của nước ngoài, hoặc qua con đường hợp tác liên doanh, liên kết, đầu tư trực tiếp nước ngoài, các chương trình, dự án hỗ trợ phát triển là con đường lựa chọn thích hợp. Bốn là, các DNNVV có thể tiếp nhận nhanh chóng công nghệ, kỹ thuật hiện đại, nâng cao năng suất lao động, cải tiến chiến lược sản phẩm, bảo vệ thị trường nội địa và chủ động tham gia thị trường quốc tế. Năm là, có điều kiện tham gia nhanh vào phân công lao động quốc tế theo các dây chuyền sản xuất hoặc các công đoạn kinh doanh của các DN lớn. Với việc mở rộng quan hệ thương mại quốc tế, sự vận động của các yếu tố nguồn lực cũng bắt đầu mang tính chuyên môn hoá trên cấp độ quốc tế trong đó có lao động. Sáu là, các DNNVV có hành lang pháp lý đầy đủ và thuận lợi hơn để phát triển. Dưới sức ép của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, Chính phủ ban hành nhiều quy định mang tính pháp lý dành riêng cho sự hỗ trợ DNNVV phát triển. Bảy là, cùng với tiến trình hội nhập, thuế nhập khẩu và các rào cản phi thuế quan giảm, giá nguyên nhiên vật liệu nhập khẩu phục vụ đầu vào của DN giảm, dẫn đến chi phí sản xuất hàng hóa giảm, điều này rất có ý nghĩa đối với các DNNVV khi nền sản xuất hàng hóa trong nước phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu; giúp các DNNVV thuận lợi hơn trong việc đưa hàng hóa thâm nhập vào thị trường thế giới. Tuy nhiên, tiến trình hội nhập cũng có thể gây ra nhiều khó khăn, thách thức đối với DNNVV ở tất cả các nước, chỉ có điều mức độ ở từng nước là khác nhau phụ thuộc vào thực trạng và mức độ phát triển DNNVV ở từng nước. Đối với những nước đang và chậm phát triển như Việt Nam, những khó khăn, thách thức sẽ lớn hơn. Khi hội nhập kinh tế ở mức độ cao nhất là gia nhập WTO, các quốc gia sẽ phải cam kết bãi bỏ trợ cấp trực tiếp đối với hoạt động xuất khẩu. Điều này sẽ ảnh
    20. 16 hưởng nhất định đối với các DNNVV khi tham gia xuất khẩu hàng hóa ra thị trường khu vực và thế giới. Những quy định, chuẩn mực kinh doanh mới như: bảo hộ quyền sở hữu tài sản trí tuệ; vấn đề rào cản kỹ thuật trong hoạt động kinh doanh quốc tế, quản lý tiêu chuẩn hóa quốc tế, chuẩn mực nâng cao tính cạnh tranh cho DN . đã tác động không nhỏ đến hoạt động kinh doanh của các DNNVV mới được thành lập, kinh nghiệm kinh doanh còn nhiều hạn chế. Hội nhập vào kinh tế quốc tế, các DN có quan hệ làm ăn chặt chẽ với các đối tác nước ngoài thì cũng là lúc các vụ kiện tụng thương mại, các tranh chấp trên thị trường sẽ xảy ra ngày càng nhiều hơn. Như vậy, tham gia vào hội nhập kinh tế quốc tế, các DNNVV sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt và không cân sức với các DN có tiềm lực lớn của nước ngoài. Vì thế, bên cạnh nỗ lực của các DNNVV, sự hỗ trợ của Nhà nước nhằm trợ giúp các DNNVV là điều cần thiết trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. 1.2. Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV 1.2.1. Khái niệm Chính sách hỗ trợ DNNVV Chính sách là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, qua tìm hiểu các tài liệu, các nghiên cứu cho thấy khái niệm chính sách được thể hiện khác nhau, ví dụ: "Chính sách là những sách lược và kế hoạch cụ thể nhằm đạt một mục đích nhất định, dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra" [22]; hoặc "Chính sách là các chủ trương và các biện pháp của một đảng phái, một chính phủ trong các lĩnh vực chính trị - xã hội".[16] Có rất nhiều loại chính sách, trong đó có loại chính sách chung như: - Chính sách đối ngoại của Nhà nước: chủ trương, chính sách mang tính đối ngoại của quốc gia; - Chính sách kinh tế: chính sách của nhà nước đối với phát triển các ngành kinh tế;




    Xem Thêm: Chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
    Nội dung trên chỉ thể hiện một phần hoặc nhiều phần trích dẫn. Để có thể xem đầy đủ, chi tiết và đúng định dạng tài liệu, bạn vui lòng tải tài liệu. Hy vọng tài liệu Chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sẽ giúp ích cho bạn.
    #1
  7. Đang tải dữ liệu...

    Chia sẻ link hay nhận ngay tiền thưởng
    Vui lòng Tải xuống để xem tài liệu đầy đủ.

    Gửi bình luận

    ♥ Tải tài liệu

social Thư Viện Tài Liệu

Từ khóa được tìm kiếm

Nobody landed on this page from a search engine, yet!

Quyền viết bài

  • Bạn Không thể gửi Chủ đề mới
  • Bạn Không thể Gửi trả lời
  • Bạn Không thể Gửi file đính kèm
  • Bạn Không thể Sửa bài viết của mình
  •  
DMCA.com Protection Status