Tìm kiếm
Đang tải khung tìm kiếm
Kết quả 1 đến 1 của 1

    THẠC SĨ Cơ chế hoạt động của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam sau cổ phần hóa

    D
    dream dream Đang Ngoại tuyến (18495 tài liệu)
    .:: Cộng Tác Viên ::.
  1. Gửi tài liệu
  2. Bình luận
  3. Chia sẻ
  4. Thông tin
  5. Công cụ
  6. Cơ chế hoạt động của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam sau cổ phần hóa

    Luận văn thạc sỹ kinh tế: Cơ chế hoạt động của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam sau cổ phần hóa

    1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG -----***----- PHẠM MỸ HẠNH CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT NAM SAU CỔ PHẦN HÓA Chuyên ngành: Kinh tế thế giới và quan hệ kinh tế quốc tế Mã số: 60.31.07 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS,TS PHẠM DUY LIÊN HÀ NỘI - 2010
    2. MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU . 1 Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CỔ PHẦN HÓA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VÀ CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC SAU CỔ PHẦN HÓA . 5 1.1. Những vấn đề cơ bản về cơ bản về cổ phần hóa NHTMNN 5 1.1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại nhà nước và cổ phần hóa ngân hàng thương mại nhà nước . 5 1.1.2. Sự cần thiết phải cổ phần hóa NHTMNN 9 1.1.3.Những yếu tố ảnh hưởng tới quá trình cổ phần hóa NHTMNN 15 1.1.4. Nguyên tắc cổ phần hóa NHTMNN . 17 1.1.5. Nội dung cổ phần hóa NHTMNN 20 1.1.5.1. Thành lập tổ chức cổ phần hóa 20 1.1.5.2. Xử lý tài chính trước khi cổ phần hóa 20 1.1.5.3. Lựa chọn nhà tư vấn cổ phần hóa 22 1.1.5.4. Xác định giá trị ngân hàng 22 1.1.5.5. Xây dựng các phương án phát hành cổ phiếu 24 1.2. Cơ chế hoạt động của các NHTMNN sau cổ phần hóa 24 1.2.1. Khái niệm cơ chế hoạt động . 24 1.2.2. Mô hình hoạt động và phương thức quản trị của các NHTMNN sau cổ phần hóa 26 1.2.3. Cấu trúc vốn của các NHTMNN sau cổ phần hóa . 29 1.3. Kinh nghiệm thay đổi cơ chế hoạt động của các NHTMNN tại các nước trong khu vực và thế giới 31 1.3.1. Kinh nghiệm cổ phần hóa ngân hàng ở Trung Quốc 31
    3. 1.3.2. Quá trình cổ phần hóa ở một số nước Đông Âu 32 1.3.3. Bài học kinh nghiệm . 34 Chương 2. THỰC TRẠNG VỀ CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT NAM SAU CỔ PHẦN HÓA 36 2.1. Những nét tổng quát về lịch sử hình thành, tái cơ cấu và phát triển của hệ thống NHTMNN 36 2.1.1. Lịch sử hình thành hệ thống NHTMNN 36 2.1.1.1 Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV) 36 2.1.1.2 Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) . 38 2.1.1.3 Ngân hàng Công thương Việt Nam (Vietinbank) 40 2.1.1.4 Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam . 42 2.1.1.5 Ngân hàng Phát triển Nhà đồng bằng sông Cửu Long . 43 2.1.2. Quá trình tái cơ cấu và phát triển của hệ thống NHTMNN . 44 2.2. Những thuận lợi và khó khăn của các NTMNN Việt Nam sau cổ phần hóa 47 2.2.1. Thuận lợi . 47 2.2.1.1 Tiềm năng phát triển của ngành tài chính – ngân hàng 47 2.2.1.2 Vị thế của các NHTMNN trong hệ thống các ngân hàng Việt Nam 48 2.2.2. Khó khăn . 51 2.2.2.1. Sự chuyển dịch nhanh chóng nguồn lao động 51 2.2.2.2. Áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt . 52 2.3. Cơ cấu tổ chức của các NHTMNN Việt Nam sau cổ phần hóa cho đến nay . 53 2.3.1. Cấu trúc vốn và mức vốn điều lệ 53
    4. 2.3.1.1 Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam 54 2.3.1.2 Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam . 57 2.3.2. Cơ cấu tổ chức 58 2.3.2.1 Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam . 58 2.3.2.2 Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam . 60 2.4 Kết quả đạt được và một số vấn đề còn tồn tại, vướng mắc trong cơ chế hoạt động của các NHTMNN Việt Nam sau cổ phần hóa 63 2.4.1 Những kết quả đạt được 63 2.4.2 Những điểm còn hạn chế . 67 Chương 3. GIẢI PHÁP ĐỂ HOÀN THIỆN CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT NAM SAU CỔ PHẦN HÓA 73 3.1 Chiến lược phát triển của các NHTMNN Việt Nam trong những thời gian tới . 73 3.1.1 Định hướng chiến lược phát triển các NHTMNN và NHTMCP 73 3.1.2 Chiến lược phát triển của các NHTMNN đã cổ phần hóa 75 3.1.2.1 NHTMCP Công thương Việt Nam . 75 3.1.2.2 Chiến lược phát triển trong những năm tới của NHTMCP Ngoại thương Việt Nam . 78 3.2 Một số giải pháp để hoàn thiện cơ chế hoạt động của các NHTMNN sau cổ phần hóa trong thời gian tới 81 3.2.1 Nhóm giải pháp vĩ mô 81 3.2.1.1 Tăng cường sự chỉ đạo và giám sát của NHNN đối với quá trình cổ phần hóa NHTMNN . 81 3.2.1.2. Đẩy mạnh hoạt động, phát huy tốt vai trò của Tổng Công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) 85
    5. 3.2.1.3. Đổi mới nhận thức về tầm quan trọng của quá trình cổ phần hóa đối với hoạt động của các NHTMNN . 87 3.2.2 Nhóm giải pháp đối với chính các NHTMNN 90 3.2.2.1.Tái cơ cấu mô hình tổ chức hoạt động, bộ máy quản lý, điều hành . 90 3.2.2.2. Xây dựng cơ chế ủy quyền, phân định trách nhiệm, thẩm quyền ra quyết định của các cấp: chuyên viên thừa hành – cán bộ quản lý – lãnh đạo cao cấp 93 3.2.2.3. Tiếp tục tăng cường năng lực tài chính, nâng cao quy mô vốn tự có và tỷ lệ an toàn 96 KẾT LUẬN . 99 TÀI LIỆU THAM KHẢO 0
    6. DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nội dung đầy đủ HĐQT Hội đồng quản trị NHNN Ngân hàng nhà nước NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần NHTMNN Ngân hàng thương mại nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại BIDV Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam Vietcombank Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam Vietinbank Ngân hàng Công thương Việt Nam Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
    7. 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngân hàng thương mại (NHTM) nói chung và ngân hàng thương mại nhà nước (NHTMNN) nói riêng là định chế tài chính trung tâm và đóng vai trò rất quan trọng trong hệ thống các tổ chức tín dụng ở nước ta hiện nay. Năm 2006, Việt Nam gia nhập Tổ chức thương mại thế giới WTO với hàng loạt cam kết mở cửa thị trường trong đó có mở cửa thị trường tài chính tiền tệ và cho đến nay, Việt Nam đã và đang phải thực hiện các cam kết đó. Điều này cũng có nghĩa là các NHTM của Việt Nam đang đứng trước sức ép cạnh tranh rất lớn từ các định chế tài chính lớn trong khu vực cũng như trên thế giới. Để có thể cạnh tranh và phát triển, các NHTMNN Việt Nam đã có nhiều biện pháp đổi mới và một trong các biện pháp quan trọng có tầm ảnh hưởng lớn đó là: Cổ phần hóa. Với tiến trình đổi mới hoạt động ngân hàng để hội nhập kinh tế quốc tế, các NHTMNN đã và đang tiến hành cổ phần hóa hoạt động của mình. Tuy nhiên, cổ phần hóa NHTMNN không đơn thuần như việc cổ phần hóa một doanh nghiệp nhà nước vì NHTMNN là doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ - một lĩnh vực rất nhạy cảm và có ảnh hưởng rất lớn đối với toàn bộ nền kinh tế. Chuyển đổi sang hình thức ngân hàng cổ phần, cơ cấu sở hữu có sự thay đổi, có sự tham gia của nhiều thành phần sở hữu và đặc biệt là các đối tác chiến lược nước ngoài sẽ cải thiện văn hóa kinh doanh, công tác quản trị ngân hàng phù hợp với tình hình mới, tăng tính cạnh tranh của các các NHTMNN trên thị trường. Sau cổ phần hóa, bộ máy tổ chức nhân sự sẽ được chuyển đổi, sắp xếp gọn nhẹ tạo điều kiện cho các NHTMNN đổi mới và củng cố cơ cấu tổ chức. Tuy nhiên, liệu sự chuyển đổi hoạt động từ một NHTMNN sang hoạt động theo cơ chế NHTM cổ phần hiện nay tại Việt Nam có đáp ứng được mục tiên cũng như kỳ vọng hay chưa?
    8. 2 Nghiên cứu cơ chế hoạt động của các NHTMNN Việt Nam sau cổ phần hóa sẽ góp phần làm rõ hơn rất nhiều các vấn đề cũng như các trở ngại trong việc thực hiện lộ trình cổ phần hóa của các NHTMNN Việt Nam hiện nay. Vì vậy, tôi chọn đề tài: “Cơ chế hoạt động của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam sau cổ phần hóa” làm luận văn tốt nghiệp. 2. Tình hình nghiên cứu Thực hiện các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Phương án cổ phần hóa của các NHTMNN Việt Nam, cho đến nay, các NHTMNN đã có đang dần thực hiện lộ trình cổ phần hóa đã được đề ra. Tuy nhiên, cho đến nay thời điểm hiện nay, ở nước ta có rất ít các công trình nghiên cứu khoa học về vấn đề cổ phân hóa các NHTMNN, đặc biệt là các đánh giá, nghiên cứu về cơ chế hoạt động của các NHTMNN sau cổ phần hóa. Sau cổ phần hóa nhưng dư luận vẫn nhìn thấy rất nhiều “Tính chất nhà nước” trong Vietcombank cổ phần (Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam), Incombank cổ phần (Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam) Vấn đề này được đề cập đến trong các bài viết như: “Pháp luật về cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước nhìn từ việc cổ phần hoá Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam” của tác giả Nguyễn Phương Linh – Tạp chí ngân hàng số 15 (8/2008), “Hậu cổ phần hóa Vietcombank – Nhiều cơ hội bị bỏ lỡ” (Báo Lao động số 67 ngày 27/03/2009) Trong các Báo cáo, nghiên cứu do các NHTM cổ phần nhà nước này đưa ra, các nhà đầu tư cũng như những người quan tâm cũng không thấy nhiều những đánh giá, tổng kết về các thành tựu đã đạt được, cũng như các bất cập trong cơ chế hoạt động của các ngân hàng này sau cổ phần hóa nhằm đưa ra những điều chỉnh cần thiết cho phù hợp với tình hình thực tế.
    9. 3 3. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết về cổ phần hóa NHTMNN và thực trạng cơ chế hoạt động của các NHTMNN sau cổ phần hóa, luận văn nhằm đưa ra một số phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả và đổi mới cơ chế hoạt động của các NHTMNN sau cổ phần trong giai đoạn hiện nay. 4. Nhiệm vụ nghiên cứu - Phân tích và làm rõ các vấn đề lý luận: cổ phần hóa NHTMNN, cơ chế hoạt động của các NHTM cổ phần nói chung và cơ chế hoạt động của các NHTMNN sau cổ phần hóa nói riêng. - Phân tích và đánh giá thực trạng của các NHTMNN sau cổ phần hóa về các mặt: cơ cấu tổ chức, các hoạt động kinh doanh, vốn điều lệ sau cổ phần hóa; đánh giá các mặt thuận lợi và khó khăn tác động đến sự điều chỉnh cơ chế hoạt động sau cổ phần hóa. - Tìm kiếm, đề xuất phương hướng và các giải pháp để nâng cao hiệu quả cơ chế hoạt động của các NHTMNN sau cổ phần hóa 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận văn là cơ chế hoạt động của các NHTMNN Việt Nam sau cổ phần hóa. Phạm vi nghiên cứu: Trong khuôn khổ một luận văn thạc sỹ, đề tài tập trung nghiên cứu cơ chế hoạt động sau cổ phần hóa của 5 NHTMNN lớn đó là: Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam, Ngân hàng phát triển Nhà đồng bằng sông Cửu Long.
    10. 4 6. Phương pháp nghiên cứu Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn sẽ sử dụng phương pháp duy vật lịch sử, duy vật biện chứng, phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh để nghiên cứu 7. Kết cấu của luận văn Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 03 chương chính như sau: Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CỔ PHẦN HÓA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VÀ CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC SAU CỔ PHẦN HÓA Chương 2. THỰC TRẠNG VỀ CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT NAM SAU CỔ PHẦN HÓA Chương 3. GIẢI PHÁP ĐỂ HOÀN THIỆN CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT NAM SAU CỔ PHẦN HÓA Người viết luận văn này xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn chân thành tới PGS.TS Phạm Duy Liên đã hết lòng giúp đỡ, hướng dẫn và chỉnh sửa để hoàn thành tốt luận văn này.
    11. 5 Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CỔ PHẦN HÓA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VÀ CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC SAU CỔ PHẦN HÓA 1.1. Những vấn đề cơ bản về cơ bản về cổ phần hóa NHTMNN 1.1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại nhà nước và cổ phần hóa ngân hàng thương mại nhà nước NHTMNN là định chế tài chính trung gian quan trọng trong số các tổ chức tín dụng hiện nay ở nước ta. Tìm hiểu kỹ càng về khái niệm pháp lý của nó sẽ giúp chúng ta hiểu rõ chức năng cũng như vai trò của NHTMNN trong nền kinh tế quốc dân và qua đó nhận thức sâu sắc hơn về nội dung và yêu cầu của vấn đề cổ phần hóa loại hình tổ chức tín dụng này. Để hiểu rõ khái niệm NHTMNN cần bắt đầu từ khái niệm NHTM. Trước đây, trong cơ chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung do Nhà nước nắm độc quyền sở hữu hệ thống ngân hàng nên trên thực tế ở nước ta không tồn tại các NHTM theo đúng nghĩa. Khái niệm NHTM được đề cập lần đầu tiên trong Pháp lệnh Ngân hàng, Hợp tác xã tín dụng và Công ty tài chính năm 1990. Luật các tổ chức tín dụng năm 1997 và Nghị định 49/2000/NĐ-CP ngày 12/09/2000 đã phát triển khái niệm NHTM một cách bao quát và đầy đủ hơn. Theo Pháp lệnh Ngân hàng, Hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính được Hội đồng nhà nước thông qua ngày 23/5/1990 (có hiệu lực từ ngày 1/10/1990) thì định nghĩa NHTM được hiểu như sau: “NHTM là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán” [3, tr.1].
    12. 6 Từ định nghĩa trên, ta thấy NHTM ở Việt Nam có những đặc trưng như sau: - Thứ nhất, NHTM là tổ chức kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ. - Thứ hai, phạm vi hoạt động chủ yếu và thường xuyên của NHTM là nhận tiền gửi của khách hàng. Đồng thời, sử dụng nguồn tiền gửi đó để cho vay, chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Định nghĩa nêu trên của Pháp lệnh Ngân hàng, Hợp tác xã tín dụng và Công ty tài chính 1990 đã phản ánh tương đối bao quát các khía cạnh pháp lý của khái niệm NHTM trong thực tiễn hoạt động của các NHTM trên thế giới. Thứ nhất, NHTM là một tổ chức kinh doanh (doanh nghiệp) hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ cho nên nó có đầy đủ tư cách pháp nhân. Tư cách pháp nhân đó phản ánh rõ nét địa vị pháp lý của NHTM, cho phép NHTM có quyền tự chủ trong hoạt động kinh doanh của mình mà không phụ thuộc vào ý chí của bất kỳ tổ chức cá nhân nào khác. Việc xác định tư cách pháp nhân cho NHTM được pháp luật coi là yêu cầu hàng đầu trong việc tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động của chúng trong thực tiễn. Pháp luật của các nước trên thế giới luôn rất chú trọng vấn đề này. Chẳng hạn như Luật về ngành tín dụng của Đức 1992 (Điều 1), Luật ngân hàng Ba Lan 1989 (Điều 2.1). Luật về các tổ chức tài chính và ngân hàng Malaysia 1989 đã xác định tư cách pháp nhân cho NHTM ngay từ phần mở đầu: “Ngân hàng nghĩa là một pháp nhân thực hiện hoạt động kinh doanh ngân hàng” Thứ hai, Pháp lệnh Ngân hàng 1990 cũng đã chỉ ra phạm vi hoạt động và nghiệp vụ chủ yếu của NHTM. Đó là nhận tiền gửi, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Pháp luật của hầu hết các nước cũng ghi nhận điều này.
    13. 7 Đó là lần đầu tiên khái niệm pháp lý của NHTM được đưa ra ở nước ta. Tuy nhiên, trên thực tế qua một số năm triển khai Pháp lệnh Ngân hàng 1990 đã bộc lộ một số hạn chế và bất cập về định chế NHTM. Mặt khác, sự thay đổi, phát triển nhanh chóng của nền kinh tế nói chung và các NHTM nói riêng đã cho thấy khái niệm trên về NHTM không còn phù hợp nữa. Vì vây, Nhà nước ta đã ban hành Luật các tổ chức tín dụng 1997 và Nghị định 49/2000/NĐ-CP ngày 12/9/2000 đưa ra các quy định mới về NHTM. Luật các tổ chức tín dụng không trực tiếp đưa ra định nghĩa NHTM nhưng đã gián tiếp đề cập tới các nội dung của nó thông qua định nghĩa “ngân hàng” và định nghĩa “ hoạt động ngân hàng”. Theo đó, ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan. Theo tính chất và mục tiên hoạt động, ngân hàng bao gồm các loại: NHTM, Ngân hàng phát triển, Ngân hàng đầu tư, Ngân hàng chính sách, Ngân hàng hợp tác và các loại hình ngân hàng khác. Cũng theo Luật này thì hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán. Khái niệm NHTM đã được đề cập một cách rõ ràng trong Nghị định số 49/2000/NĐ-CP ngày 12/9/2000 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của NHTM: “NHTM là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận, góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế của Nhà nước” [8, tr.1]. Qua định nghĩa trên, ta thấy NHTM có đặc điểm như sau: - Một là, thực hiện toàn bộ các hoạt động ngân hàng (nhận tiền gửi, huy động vốn, cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán) và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan. Đặc điểm này chỉ rõ sự khác biệt giữa NHTM
    14. 8 với các tổ chức tín dụng phi ngân hàng khác chỉ được phép thực hiện một số hoạt động ngân hàng, - Hai là, theo tính chất và mục tiêu, hoạt động của ngân hàng lấy lợi nhuận làm mục tiên và góp phần vào thực hiện mục tiêu kinh tế của Nhà nước. Điểm này cho thấy sự khác biệt giữa NHTM với các ngân hàng chính sách và ngân hàng hợp tác. Trong Nghị định số 59/2009/NĐ-CP ngày 16/07/2009 về tổ chức và hoạt động của NHTM có định nghĩa: NHTM là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng và các quy định khác của pháp luật [9, tr.1]. Như vậy, có thể thấy rõ, khái niệm NHTM đã được đề cập một cách toàn diện, bao quát được đầy đủ nội hàm cũng như bản chất của NHTM. NHTMNN là một trong số các loại hình NHTM ở nước ta hiện nay. Đây là mô hình ngân hàng được Nhà nước thành lập, thuộc sở hữu của Nhà nước, đóng vai trò chủ đạo trong hệ thống ngân hàng của quốc gia. Hoạt động của nó cũng là nhằm mục tiêu lợi nhuận, bên cạnh đó, các NHTMNN còn được Nhà nước giao cho nhiệm vụ thực hiện các chính sách kinh tế của Nhà nước. Sự lồng ghép mục tiêu lợi nhuận và thực hiện các chính sách kinh tế của Nhà nước như vậy thể hiện rõ mối quan hệ giữa Nhà nước (chủ sở hữu) với loại hình NHTM này. Việc Nhà nước giao nhiệm vụ thực hiện các chính sách kinh tế của quốc gia cho các NHTMNN không phải bắt nguồn từ quyền lực Nhà nước mà là từ quyền của chủ sở hữu đối với ngân hàng. Có định nghĩa cho rằng: NHTMNN là NHTM do Nhà nước thành lập và thuộc sở hữu của nhà nước, thực hiện toàn bộ các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận và các chính sách kinh tế của Nhà nước. Tuy nhiên, Nghị định số 59/2009/NĐ-CP ngày 16/07/2009 về
    15. 9 tổ chức và hoạt động của NHTM có quy định: NHTMNN là NHTM trong đó Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ. NHTMNN bao gồm NHTM do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ và NHTMCP do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ. 1.1.2. Sự cần thiết phải cổ phần hóa NHTMNN Là một loại hình doanh nghiệp thuộc sở hữu của Nhà nước nên các NHTMNN cũng đứng trong xu thế phát triển chung của các doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn hiện nay. Nhằm nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, Đảng và Nhà nước ta đã chủ trương sắp xếp, đổi mới và nâng cao hiệu quả phát triển của các doanh nghiệp nhà nước, đẩy mạnh tiến độ cổ phần hóa và mở rộng diện các doanh nghiệp cổ phần hóa, kể cả một số Tổng công ty và doanh nghiệp lớn, trong đó có các NHTMNN. Ngành ngân hàng là một ngành tương đối nhạy cảm cho nên việc cổ phần hóa chỉ mới được nhắc tới trong vài năm gần đây. Hiện nay, công tác chuẩn bị cổ phần hóa các NHTMNN đã và đang được tiến hành. Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam và Ngân hàng Công thương Việt Nam đã tiến hành xong việc cổ phần hóa, thời gian tới sẽ tiến hành cổ phần hóa các NHTMNN còn lại là Ngân hàng phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long, Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn và Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam. Việc cổ phần hóa các NHTMNN là một khâu quan trọng trong quá trình đổi mới hoạt động của các ngân hàng, củng cố và cơ cấu lại các NHTM theo hướng tiếp tục phát huy những thành tích đã đạt được, khắc phục những tồn tại nhằm nâng cao năng lực tài chính, trình độ công nghệ, năng lực tổ chức kinh doanh, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của công cuộc đổi mới trong những năm tới. Tính tất yếu hay sự cần thiết phải cổ phần hóa các NHTMNN ở nước ta hiện nay thể hiện qua những điểm như sau:
    16. 10 Thứ nhất, nhìn từ góc độ vĩ mô thì chủ trương cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước trong những năm qua đã thể hiện tính đúng đắn của nó và đem lại nhiều thành quả trên thực tế. Thực tiễn cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước trong những năm vừa qua cho thấy các doanh nghiệp sau khi cổ phần hóa cơ bản đều hoạt động tốt và có khả năng sinh lời ổn định. Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp đã đưa ra các bản thống kê cho thấy hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh đều chuyển biến tích cực so với trước khi chuyển đổi sở hữu. Vốn điều lệ cũng như doanh thu của các doanh nghiệp sau cổ phần hóa đều tăng. Từ đó, số tiền nộp ngân sách nhà nước của các doanh nghiệp và thu nhập của người lao động cũng tăng lên đáng kể. Sự phát triển như vậy đem lại những hiệu ứng tích cực cho cả nền kinh tế. Ngoài ra, thông qua việc thực hiện cổ phần hóa, các doanh nghiệp nhà nước đã thay đổi được tận gốc phương thức quản lý lạc hậu và nhiều hạn chế trước đây để áp dụng phương thức quản lý mới, tự chủ, linh hoạt hơn. NHTMNN trước hết cũng là một loại hình doanh nghiệp nhà nước được thành lập nhằm mục đích chủ yếu là thực hiện các hoạt động kinh doanh trong phạm vi hoạt động của ngân hàng, là một lĩnh vực kinh doanh quan trọng đối với nền kinh tế. Và nếu như cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước là một tất yếu thì việc cổ phần hóa các NHTMNN cũng vậy. Mặc dù rất thận trọng, nhưng trong những năm vừa qua, Đảng và Nhà nước ta đã thấy được tính đúng đắn của chủ trưởng cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước cũng như đã có rất nhiều bài học trong việc cổ phần hóa thì việc đặt ra vấn đề cổ phần hóa các NHTMNN là hoàn toàn đúng đắn và cần thiết. Hơn nữa, cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước nói chung và cổ phần hóa các NHTMNN nói riêng thể hiện rõ tư tưởng chỉ đạo của Đảng và Nhà nước ta về chủ trương xây dựng nền kinh tế hàng hóa với nhiều thành
    17. 11 phần kinh tế cùng song hành phát triển, giảm mức độ độc quyền sở hữu trong hoạt động ngân hàng, tạo mọi điều kiện cho tất cả các thành phần kinh tế cùng có cơ hội phát triển trên một sân chơi bình đẳng. Thứ hai, cổ phần hóa là giải pháp hiệu quả nhất để giúp các NHTMNN có thể tăng nhanh năng lực tài chính và đạt hệ số an toàn vốn theo tiêu chuẩn quốc tế nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh Việt Nam vừa gia nhập WTO và phải mở cửa thị trường tài chính. Vốn chủ sở hữu của các NHTMNN hiện nay còn rất hạn chế và khó có khả năng cạnh tranh với các ngân hàng nước ngoài khi hội nhập. Hiện tại, một khách hàng lớn chỉ vay được của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn tối đa 2.641tỷ đồng (15% số vốn của ngân hàng); của Ngân hàng phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long tối đa 167 tỷ đồng [1]. Điều đáng nói là trong số vốn tự có của mỗi ngân hàng như vậy, có đến 50% là “vốn danh nghĩa” vì chúng hình thành từ “trái phiếu đặc biệt” của Chính phủ. Loại trái phiếu đó chỉ dần biến thành vốn mỗi năm 3% do cách trả lãi trái phiếu của Bộ tài chính. Điều này khiến cho khả năng cạnh tranh của các NHTM Việt Nam trở nên rất yếu kém so với các ngân hàng khác trong khu vực cũng như trên thế giới do lưu lượng tiền mặt hạn chế. Việt Nam gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) vào năm 2006, các ngân hàng lớn trên thế giới được tạo điều kiện nhiều hơn để hoạt động trong nền kinh tế Việt Nam. Điều đó cũng có nghĩa là các NHTMNN của chúng ta hiện nay đang chịu sự cạnh tranh rất gay gắt ngay chính trên sân chơi vốn dĩ lâu nay là của mình. Để có thể cạnh tranh và tồn tại, các NHTMNN buộc phải tiến hành những cải cách và một trong số đó là tăng nhanh nguồn vốn tự có. Mặc dù Chính phủ đã nỗ lực trong việc bổ sung vốn cho các NHTMNN, thế nhưng các ngân hàng đó khó có thể tăng vốn bằng nguồn
    18. 12 ngân sách nhà nước vốn đã rất eo hẹp và còn phải phân bổ cho nhiều mục tiêu quan trọng khác của quốc gia. Chính vì vậy, huy động vốn từ công chúng đầu tư thông qua phát hành cổ phiếu là phương thức khả thi nhất trong giai đoạn hiện nay. Nó không những giúp giảm bớt áp lực cho ngân sách nhà nước mà còn giúp cho các NHTM quốc doanh nâng cao năng lực tài chính thông qua tăng vốn điều lệ. Đồng thời, cổ phần hóa sẽ tạo điều kiện để các ngân hàng này phát hành các công cụ nợ dài hạn và các công cụ phái sinh khác, góp phần đa dạng hóa nguồn vốn phục vụ cho hoạt động kinh doanh của mình. Mặt khác, việc tăng vốn như vậy sẽ giúp cho các NHTMNN đạt được chuẩn quốc tế về hệ số an toàn vốn. Đó là yếu tố rất quan trọng để các ngân hàng Việt Nam có thể cạnh tranh được với các ngân hàng quốc tế trong bối cảnh Việt Nam tham gia vào Tổ chức thương mại thế giới WTO. Thứ ba, cổ phần hóa sẽ tạo áp lực bắt buộc các NHTMNN phải tăng khả năng sinh lời. Theo thông lệ quốc tế, một ngân hàng tốt trên thế giới thường có chỉ số ROA (lợi nhuận trên tổng tài sản) trung bình là 1% và ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) là 15% [17]. Nếu đem chỉ số này so sánh với các NHTMNN Việt Nam thì khả năng sinh lời của các NHTMNN của Việt Nam là rất thấp. Khả năng sinh lời của các NHTMNN hiện này còn thấp hơn với ngay cả những NHTMCP trong nước. Nguyên nhân chủ yếu là do tỷ lệ nợ không sinh lời quá lớn. Ngoài ra, do nhu cầu cạnh tranh nên các NHTMNN chỉ chú trọng phát triển mạng lưới, đẩy chi phí lên trong khi chênh lệch lãi suất huy động và lãi suất cho vay có xu hướng giảm. Một lý do nữa là dịch vụ và sản phẩm của các NHTMNN vẫn còn nghèo nàn, các dịch vụ mới chưa phát triển, chưa tạo được nguồn thu từ các dịch vụ phi tín dụng. Tất cả những điều đó đều xuất phát từ cơ chế hoạt động của một doanh nghiệp nhà nước, phải thực hiện
    19. 13 nhiều chính sách xã hội do nhà nước đề ra, bộ máy lãnh đạo cồng kềnh không linh hoạt và khó thích ứng được với cơ chế kinh tế thị trường. Khi các NHTMNN được cổ phần hóa, với cơ chế quản trị điều hành năng động hơn, các ngân hàng sẽ nhanh chóng bắt kịp được trình độ phát triển chung của thế giới. Hơn nữa, các ngân hàng đó sẽ bắt buộc phải hoạt động có hiệu quả, tăng khả năng sinh lời để thu hút các nhà đầu tư nếu không muốn tự đào thải khỏi nền kinh tế. Thứ tư, cổ phần hóa sẽ tạo ra cơ chế điều hành quản trị năng động hiện đại hóa công nghệ và phát triển sản phẩm mới, tạo ra động lực để phát triển bền vững, hội nhập. Xu thế hội nhập quốc tế hiện nay trên thế giới đang đặt ra những thách thức lớn cho các NHTM của Việt Nam. Nó đòi hỏi các ngân hàng của Việt Nam phải đáp ứng được những yêu cầu khắt khe về quy mô hoạt động cũng như quy mô vốn, để trình độ quản lý và đội ngũ cán bộ quản lý, về phát triển và ứng dụng các công nghệ tiên tiến hiện đại trong hoạt động ngân hàng, về tăng cường thị trường sản phẩm, dịch vụ tiện ích trong nước và quốc tế. Những yêu cầu đó là thực tế khách quan mà các NHTMNN hiện nay phải đối mặt và đáp ứng được để tồn tại và phát triển. Để nâng cao năng lực quản trị ngân hàng, hiện đại hóa công nghệ và phát triển sản phẩm mới thì việc khuyến khích sự tham gia của các đối tác nước ngoài vào các NHTMNN Việt Nam là rất cần thiết. Bởi các đối tác đó thường là những tổ chức tài chính lớn, có năng lực tài chính hùng hậu, có kinh nghiệm và bề dày hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng. Với tư cách là các nhà đầu tư chiến lược trong các NHTMCP Việt Nam, cái mà họ có thể đem đến cho các ngân hàng Việt Nam không chỉ là nguồn vốn mà quan trọng hơn đó là trình độ quản trị điều hành theo các chuẩn mực quốc tế. Việc giám sát các hoạt động ngân hàng sẽ sâu sát hơn, công tác quản trị tài sản có, tài sản nợ
    20. 14 và quản trị rủi ro chắn chắn sẽ được tăng cường, mọi hoạt động ngân hàng sẽ được minh bạch hóa và tình hình tài chính sẽ trở nên lành mạnh hơn. Đặc biệt chúng ta sẽ có điều kiện để áp dụng các công nghệ ngân hàng tiên tiến nhất, hệ thống thanh toán nội bộ sẽ được thông suốt, các quan hệ với khách hàng sẽ được đối xử bình đẳng trên cơ sở các tiêu chí rõ ràng. Những dịch vụ và sản phẩm mới của ngân hàng sẽ trở nên đa dạng, phong phú hơn. Tất cả những điều đó sẽ đảm bảo tăng cường tính an toàn của hệ thống, giúp cho hiệu quả hoạt động của các ngân hàng sẽ được nâng cao nhiều hơn. Và như vậy, hệ thống ngân hàng của Việt Nam mới có thể phát triển một cách bền vững và hội nhập quốc tế. Thứ năm, cổ phần hóa NHTMNN sẽ mang lại cho Nhà nước rất nhiều lợi ích. Thông qua việc tăng cường năng lực tài chính, cũng như hiệu quả hoạt động của các NHTMNN, quá trình cổ phần hóa đem lại cho Nhà nước rất nhiều lợi ích đáng kể. Hiệu lực của việc điều hành chính sách tiền tệ quốc gia không những không bị làm suy giảm mà còn được tăng cường. Nhà nước sẽ không phải chịu áp lực từ đòi hỏi tăng vốn của ngân hàng như trước cổ phần hóa. Sự phát triển của hệ thống ngân hàng sau cổ phần hóa sẽ tạo ra động lực thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế. Với những yêu cầu hết sức cần thiết như vậy, vấn đề cổ phần hóa các NHTMNN đã trở thành một trong những vấn đề quan trọng mà Chính phủ Việt Nam đang quyết tâm xúc tiến. Việc nhanh chóng tiến hành cổ phần hóa các NHTMNN sẽ tạo điều kiện cho các ngành kinh tế khác của Việt Nam phát triển hơn nữa, tạo ra động lực để Việt Nam nhanh chóng hòa nhập với nền kinh tế thế giới trong bối cảnh Việt Nam vừa gia nhập WTO.




    Xem Thêm: Cơ chế hoạt động của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam sau cổ phần hóa
    Nội dung trên chỉ thể hiện một phần hoặc nhiều phần trích dẫn. Để có thể xem đầy đủ, chi tiết và đúng định dạng tài liệu, bạn vui lòng tải tài liệu. Hy vọng tài liệu Cơ chế hoạt động của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam sau cổ phần hóa sẽ giúp ích cho bạn.
    #1
  7. Đang tải dữ liệu...

    Chia sẻ link hay nhận ngay tiền thưởng
    Vui lòng Tải xuống để xem tài liệu đầy đủ.

    Gửi bình luận

    ♥ Tải tài liệu

social Thư Viện Tài Liệu

Từ khóa được tìm kiếm

Nobody landed on this page from a search engine, yet!

Quyền viết bài

  • Bạn Không thể gửi Chủ đề mới
  • Bạn Không thể Gửi trả lời
  • Bạn Không thể Gửi file đính kèm
  • Bạn Không thể Sửa bài viết của mình
  •  
DMCA.com Protection Status