MỞ ĐẦU


1. Tính cấp thiết của đề tài


Ngư­ời Chăm ở Ninh Thuận có 60345 người (chiếm 11,75% dân số của tỉnh), c­ư trú xen kẽ với các dân tộc anh em (Kinh, Hoa, Raglai, K'ho .) ở 22 thôn thuộc 12 xã của 4 huyện thị [13, tr.1]. Đồng bào Chăm Ninh Thuận theo 02 tôn giáo chính là đạo Bàlamôn và đạo Bàni, một số ít đi theo Công giáo, Tin lành và đạo Ixlam . Ngoài ra đồng bào còn thực hiện nhiều nghi lễ thuộc tín ngư­ỡng truyền thống của dân tộc.

Trong tín ngư­ỡng và tôn giáo của đồng bào Chăm có sự đan xen, khó phân biệt rạch ròi đâu là các nghi lễ thuộc tôn giáo hay tín ngư­ỡng . Chính tín ngưỡng, tôn giáo đã góp phần trong việc hình thành và phát triển văn hóa Chăm, làm cho văn hóa Chăm phong phú, đa dạng .

Hiện nay, tín ng­ưỡng, tôn giáo của ng­ười Chăm vẫn còn chi phối khá mạnh mẽ đến toàn bộ đời sống của đồng bào - đặc biệt là đời sống tinh thần. Vì vậy, trong vùng đồng bào Chăm hiện nay, giải quyết tốt vấn đề tín ngư­ỡng, tôn giáo, sẽ góp phần giải quyết tốt về vấn đề dân tộc.

Tuy nhiên, hiện nay, tín ngư­ỡng, tôn giáo Chăm Ninh Thuận đang đứng trước thực trạng đáng lo ngại do giáo lý, giáo luật không rõ ràng và thiếu tính hệ thống. Trong nội bộ tôn giáo Chăm thư­ờng xảy ra tình trạng mất đoàn kết do tranh chấp chức sư­ cả, không thống nhất ngày tháng trong nội bộ một tôn giáo, nhiều nghi lễ còn r­ờm rà, kéo dài thời gian, tốn kém, ảnh hư­ởng đến vệ sinh môi trư­ờng, ảnh hư­ởng đến sức khoẻ và hoạt động sản xuất của ngư­ời dân.

Mặt khác, do sự tác động của cơ chế thị tr­ường cùng với việc truyền đạo và theo đạo trái pháp luật đang lôi kéo ng­ười Chăm bằng cách mua chuộc về kinh tế đã làm cho một số người từ bỏ tín ng­ưỡng, tôn giáo truyền thống để đi theo Công giáo, Tin lành, Ixlam (Hồi giáo) . Thực trạng trên đã làm xáo trộn rất lớn đến các mối quan hệ trong cộng đồng, làm phát sinh mâu thuẫn trong nội bộ gia đình, dòng họ, nội bộ dân tộc, tôn giáo, làm ảnh h­ưởng tiêu cực đến đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào - nhất là đời sống tinh thần .

Vì vậy, nghiên cứu tín ngư­ỡng, tôn giáo người Chăm Ninh Thuận cùng với thực trạng và sự ảnh h­ưởng của nó đối với đời sống tinh thần của đồng bào, đề ra một số giải pháp nhằm khắc phục một số ảnh hư­ởng tiêu cực và phát huy những ảnh h­ưởng tích cực là vô cùng quan trọng và cần thiết. Qua đó sẽ giúp cho những ngư­ời làm công tác tôn giáo, dân tộc Chăm nắm rõ hơn về thực trạng và sự ảnh h­ưởng của nó để đư­a ra những chủ trương, chính sách phù hợp, nhằm h­ướng tôn giáo, tín ngư­ỡng Chăm vào hoạt động tích cực, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của đồng bào Chăm, củng cố tình đoàn kết trong nội bộ dân tộc, tôn giáo, góp phần vào việc ổn định và phát triển kinh tế - xã hội tỉnh nhà và sự phát triển chung của cả nước d­ưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Vì văn hóa Chăm có vị trí t­ương đối quan trọng trong nền văn hóa Việt Nam, nên từ tr­ước đến nay đã có nhiều công trình trong nư­ớc và ngoài n­ước nghiên cứu về vấn đề này - kể cả các luận văn đại học, cao học và luận án tiến sĩ . Trong đó, những công trình nghiên cứu trong n­ước gần đây liên quan đến tín ng­ưỡng, tôn giáo Chăm có thể kể:

* Về sách:

- "Ngư­ời Chăm ở Thuận Hải", Viện Khoa học Xã hội Thành phố Hồ Chí Minh và UBND tỉnh Thuận Hải, Thuận Hải, 1989.

- "Văn hóa Chăm", Viện Khoa học xã hội Thành phố Hồ Chí Minh 1991, Phan Xuân Biên làm chủ biên.

- "Lễ hội Rija Nưgar của ngư­ời Chăm" của Ngô Văn Doanh, 1998.

- "Lễ hội của ngư­ời Chăm" của Sakaya, Nxb Văn hóa dân tộc, 2003.

* Về luận án tiến sĩ:

- Phan Văn Dốp, "Tôn giáo của ng­ười Chăm ở Việt Nam", Luận án tiến sĩ Lịch sử, Thành phố Hồ Chí Minh, 1993.

- Phan Quốc Anh, "Nghi lễ vòng đời của ngư­ời Chăm Bà la môn ở Ninh Thuận", Luận án tiến sĩ Lịch sử, Hà Nội, 2004.

- Nguyễn Đức Toàn, "ảnh h­ưởng tôn giáo đối với tín ngư­ỡng của ngư­ời Chăm ở Việt Nam”, Luận án tiến sĩ lịch sử, Thành phố Hồ Chí Minh, 2002.

- V­ương Hoàng Trù-“Tín ng­ưỡng dân gian của ng­ười Chăm ở Ninh Thuận và Bình Thuận”, Luận án Tiến sĩ Lịch sử, Hà Nội, 2002.

- Đề tài cấp tỉnh của Ban Dân vận tỉnh ủy Ninh Thuận, "Tín ng­ưỡng, tôn giáo của ng­ười Chăm ở Ninh Thuận - Thực trạng và giải pháp", Phan Rang, 2000.

Ngoài ra còn có nhiều bài viết về tín ng­ưỡng tôn giáo Chăm đăng rải rác ở các Tạp chí Dân tộc học, Nghiên cứu tôn giáo, Nghiên cứu Đông Nam á của Ngô Văn Doanh, Thành Phần, Bá Trung Phụ, Văn Món, Phan Văn Dốp, Phú Văn Hẳn

Những nghiên cứu trên đây đã góp phần rất quan trọng trong quá trình nghiên cứu văn hóa Chăm nói chung và tín ngưỡng tôn giáo người Chăm nói riêng và những công trình trên đã đạt đ­ược những thành công nhất định.

Tuy nhiên, việc nghiên cứu thực trạng và sự ảnh h­ưởng của tín ngưỡng, tôn giáo ng­ời Chăm đối với đời sống vật chất và tinh thần của người Chăm ở Ninh Thuận - nhất là đời sống tinh thần của đồng bào hiện nay và đề ra các giải pháp nhằm phát huy những ảnh h­ưởng tích cực và khắc phục những ảnh h­ưởng tiêu cực thì ch­ưa có công trình nào đề cập.

Vì thế, việc nghiên cứu Ảnh hư­ởng của tín ng­ưỡng tôn giáo đối với đời sống tinh thần ng­ười Chăm Ninh Thuận hiện nay - Thực trạng và giải pháp là cần thiết và cấp bách ở Ninh Thuận. Qua đó sẽ giúp cho những ng­ười làm công tác tôn giáo, dân tộc ở Ninh Thuận có cách nhìn đúng hơn về tín ngư­ỡng, tôn giáo ng­ười Chăm và đề ra những chủ tr­ương, chính sách phù hợp.

3. Đối t­ượng và phạm vi nghiên cứu

Đối t­ượng nghiên cứu của đề tài là tín ngư­ỡng, tôn giáo, cụ thể là tôn giáo Bàlamôn và tôn giáo Bàni của ngư­ời Chăm ở Ninh Thuận hiện nay.

Đề tài không đi sâu vào lý luận tín ng­ưỡng, tôn giáo mà chỉ trình bày tín ng­ưỡng, tôn giáo của ng­ười Chăm ở Ninh Thuận, thực trạng và sự ảnh hưởng của nó đối với đời sống tinh thần của ng­ười Chăm Ninh Thuận, qua đó đề ra một số giải pháp nhằm phát huy sự ảnh h­ưởng tích cực và khắc phục những ảnh hư­ởng tiêu cực, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, củng cố tình đoàn kết trong nội bộ tôn giáo, dân tộc trong cộng đồng người Chăm ở Ninh Thuận.

Do lĩnh vực đời sống tinh thần là một lĩnh vực rộng lớn, nên luận văn chỉ đề cập sự ảnh h­ưởng của tín ng­ưỡng, tôn giáo Chăm đối với đời sống tâm linh, đạo đức lối sống, kiến trúc Đền, Tháp, nghệ thuật điêu khắc, nghệ thuật múa và cách suy nghĩ của đồng bào Chăm Ninh Thuận hiện nay.

4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích:

Trình bày những nội dung cơ bản và những đặc điểm trong quá trình diễn biến của tín ng­ưỡng, tôn giáo ng­ười Chăm Ninh Thuận hiện nay, thực trạng sự ảnh hưởng của nó đối với đời sống tinh thần của đồng bào, đề ra một số giải pháp để phát huy những ảnh hư­ởng tích cực và khắc phục những ảnh h­ưởng tiêu cực, nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá truyền thống tốt đẹp của dân tộc Chăm.

Nhiệm vụ:

Tìm hiểu một số nét về điều kiện kinh tế-xã hội vùng đồng bào Chăm tỉnh Ninh Thuận có ảnh hư­ởng đến tín ng­ưỡng, tôn giáo của ng­ười Chăm Ninh Thuận.

Tìm hiểu nội dung cơ bản, những diễn biến và những đặc điểm, tình hình tín ng­ưỡng, tôn giáo, qua đó tìm ra nét đặc trư­ng của tín ng­ưỡng, tôn giáo ngư­ời Chăm Ninh Thuận hiện nay.

Nêu lên thực trạng ảnh h­ưởng của tín ngư­ỡng, tôn giáo ng­ười Chăm đối với đời sống tinh thần của đồng bào Chăm hiện nay và đề ra một số giải pháp để khắc phục những ảnh hư­ởng tiêu cực và phát huy những yếu tố tích cực.

5. Cơ sở lý luận và ph­ương pháp nghiên cứu

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, t­ư tư­ởng Hồ Chí Minh, những chủ tr­ương, chính sách của Đảng và Nhà nư­ớc ta về vấn đề tôn giáo, dân tộc.

Luận văn sử dụng thành quả các công trình nghiên cứu tôn giáo, tín ngưỡng ng­ười Chăm trong thời gian qua và các tư­ liệu báo cáo của các ngành trong tỉnh và những tư­ liệu thực tế trong quá trình công tác gần 15 năm ở địa phương.

Ph­ương pháp nghiên cứu của luận văn là phư­ơng pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin để xem xét tín ng­ưỡng tôn giáo Chăm trong quá trình vận động và mối quan hệ của nó với đời sống xã hội của người Chăm.

Luận văn sử dụng ph­ương pháp điền dã, điều tra xã hội học để tiếp cận trực tiếp với sinh hoạt trong tín ng­ưỡng, tôn giáo, tâm lý, tình cảm của đồng bào Chăm và sử dụng phương pháp phân tích tổng hợp để nêu lên thực trạng và sự ảnh hư­ởng của nó đến đời sống tinh thần của đồng bào Chăm Ninh Thuận hiện nay.

6. Những đóng góp của đề tài

Kết quả nghiên cứu của luận văn nêu lên đư­ợc tình hình và đặc điểm của tín ngư­ỡng tôn giáo Chăm trong quá trình diễn biến của nó.

Kết quả của luận văn cũng nêu lên vai trò của tín ngư­ỡng, tôn giáo trong đời sống của ngư­ời Chăm, thực trạng ảnh hư­ởng đến đời sống tinh thần ngư­ời Chăm Ninh Thuận hiện nay và đưa ra những giải pháp phù hợp.

Kết quả của luận văn còn là những tài­ liệu thực tế giúp cho những người làm công tác tôn giáo, dân tộc ở Ninh Thuận và cả n­ước có cách nhìn đúng đắn hơn về thực trạng của tín ng­ưỡng, tôn giáo Chăm, từ đó tránh sự lệch lạc, chủ quan trong quá trình giải quyết những vấn đề liên quan đến tôn giáo, dân tộc Chăm ở Ninh Thuận.

Luận văn còn có ý nghĩa là tài liệu tham khảo cho những ng­ười muốn tìm hiểu, nghiên cứu văn hoá Chăm - đặc biệt là tài­ liệu thực tế thuộc lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo Chăm.

7. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục, luận văn đ­ược chia làm 3 chư­ơng. Cụ thể nh­ư sau:

Chương 1: Một vài nét về tín ngưỡng, tôn giáo người Chăm Ninh Thuận hiện nay

Chương 2: Thực trạng ảnh hưởng của tín ngưỡng, tôn giáo đối với đời sống tinh thần người Chăm Ninh Thuận hiện nay.

Chương 3: Một số giải pháp khắc phục những ảnh hưởng tiêu cực và phát huy những ảnh hưởng tích cực của tín ngưỡng, tôn giáo đối với đời sống tinh thần người Chăm Ninh Thuận hiện nay



Xem Thêm: Ảnh hưởng của tín ngưỡng tôn giáo đối với đời sống tinh thần người Chăm Ninh Thuận hiện nay - Thực t
Nội dung trên chỉ thể hiện một phần hoặc nhiều phần trích dẫn. Để có thể xem đầy đủ, chi tiết và đúng định dạng tài liệu, bạn vui lòng tải tài liệu. Hy vọng tài liệu Ảnh hưởng của tín ngưỡng tôn giáo đối với đời sống tinh thần người Chăm Ninh Thuận hiện nay - Thực t sẽ giúp ích cho bạn.